خانه / مقاله / مقالات تربیتی / فقه حکومتی؛ بررسی تحلیلی اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش

فقه حکومتی؛ بررسی تحلیلی اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش


نشریه: دو فصلنامه علمی تخصصی اسلام و پژوهش های تربیتی

موضوع مقاله: فقه حکومتی؛ بررسی  تحلیلی اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش ایران و مقایسه  آن با دیدگاه های علامه طباطبایی

نویسنده: منیریه عابدی- محمدرضا نیلی

·        پرسشهای اصلی:

§        اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش تا چه اندازه و چگونه در آرا علامه طباطبایی دیده می شود؟

 

§        افزون بر اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش ایران، چه اهداف دیگری را می توان از دیدگاه های علامه طباطبایی بدست آورد؟

 

·        پرسشهای اصلی:

§        اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش تا چه اندازه و چگونه در آرا علامه طباطبایی دیده می شود؟

§        افزون بر اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش ایران، چه اهداف دیگری را می توان از دیدگاه های علامه طباطبایی بدست آورد؟

·        فهرست اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش ایران: روابط خانوادگی سالم / قسط و عدل/ برادی و تعاون و همبستگی ملی/ امربمعروف و نهی از منکر/ احترام به قانون/ نظم/ مسئولیت پذیریی و مشارکت / تولی و تبری/ گذشت و ایثار/ سعه صدر/ احترام به شخصیت افراد و مراعات حقوق/ مقاومت در برابر تبلیغات سوءء      

·        بررسی و تحلیل اهداف تربیت اجتماعی آموزش و پرورش ایران براساس دیدگاه های علامه:

§        روابط خانوادگی سالم: خانواده نخستین اجتماع بشری، فطری و مقدس است. حدوث و قای جامعه منوط به روابط عاطفی در خانواده است. خانواده مسیری برای توسعه مرتبه وجودی و آزادی فرد است.

§        عدل و قسط:

ü      آموزش و پرورش: عدالت اساسی ترین ارزش اجتماعی است و معیار آن رعایت حقوق افراد متناسب با وسع و ویژگی آتهاست.

ü      علامه: در پرورش این هدف ۲ سطح منظور است:

v       عامل به عدالت: تربیت کسانی که در حد وسع خود عمل به عدالت می نمایند.

v       قیام کامل به قسط: تربیت کسانی که با کمال مراقبت ، تلاش می کنند از مسیر حق منحرف نشوند.

§        برادی و تعاون و همبستگی ملی: علامه:

ü      برادری: این روحیه ، روشی اسسست برای حفظ منافع و رفع اختلافات مردم در جهت هدف غایی یعنی سعادت جامعه

ü      تعاون:

v       تلاش افراد جامعه برای تحقق خواسته های خود در تعامل برادرانه و برابرانه با یکدیگر

v       تعاون افراد جامعه در ایمان و عمل صالح

ü      همبستگی ملی: با نگرشی فراملی مرز حقیقی جوامع ، عقاید ملل بوده و پایبندی به فضایل ، عامل صیانت و حفاظت جامعه می باشد.

§        امربمعروف و نهی از منکر: علامه:امربه معرف یکی از شاهکارهای اسلام برای حفظ جامعه است.وظیفه ی که بر عهده آحاد مردم نهاده شده است تا ز تخلف قانون جلوگیری کردده و به عمل صالح و علم عمل شود.

§       

راه حل: درونی سازی اعتقاد به وجود ناظری برتر و بهره مندی از پاداش اخروی

 

احترام به قانون:علامه:

ü      برای حفظ جامعه و حفظ منافع افراد، بهره مندی از قانون ضروری است.

ü      گردن نهادن به قانون اجباری و تابع اخذ بخشی از آزادی و منفعت فرد است. 

ü      زیر پا نهادن قانون در وقت توانمندی محصول ضعف ایمان است.

 

§        نظم در روابط: علامه: با قرار گرفتن هرکس درجای خود(فردی و اجتماعی) ، افراد جامعه به سعادت و کمال وجودی دست می یابند.

§        مسئولیت پذیریی و مشارکت:

ü      نظام آموزشی: انسان موجودی آزاد، انتخابگر و پاسخگو نسبت به تکالیف فردی و اجتماعی است.

ü      علامه:

v       مسئول بودن افراد متضمن مشارکت همگانی افراد در تمام فعالیت های جامعه دینی است.

v       کثرت نیازهای انسان ،موجب تقسیم وظایف بین افراد جامعه است. تا هر کس به نحو صحیح و کامل وظیفه خود را انجام دهد.

v       مردم باید در ایفای نقش ها و وظایف تابع جلب رضای الهی عمل نمایند.

§        تولی و تبری:علامه:

ü      تولی:پذیرش خدا و دوستداران خدا بعنوان ولی و سرپرست

ü      تبری:بیزاریی جستن از دشمنان خدا و دشمنان او: مانع شدن از نفوذ دشمنان در میان صفوف امه اسلامی برای جلوگیری از اقامه حکومت اسلامی

§        گذشت و ایثار: علامه: خروج فرد از خود محوری

§        سعه صدر: علامه: سعه صدر برای پذیرش سخن حق با داشتن بصیرت(تحلیل آگاهانه برای شناخت)

§        احترام به شخصیت افراد و مراعات حقوق:

ü      نظام آموزشی: حقوق رابططه طرفینی است. رابطه معلم و دانش اموز مقدمه توجه به شخصیت و حقوق دیگران است.

ü      علامه: اسلام حقوق جانی و مالی و عرضی افراد را علی السویه محترم شمرده و اجازه نمی دهد از جانب افراد مورد تجاوز قرار گیرد.

§        مقاومت در برابر تبلیغات سوء: علامه: تبلیغات سوء یا gi,الحدیث ، هرررچیزی است که انسان را از مهمش بازدارد و او را از حق منصرف نماید. و راه مقابله با آن آگاه سازی مردم جامعه و پرورش روحیه مقاومت در بربر این تبلیغات بعنوان یک هدف است.      

·        اهداف مغفول مانده تربیت اجتماعی آموزش و پرورش ایران از منظر علامه:

§        پرورش روحیه کاربرد عقلانیت در زندگی فردی و اجتماعی: اساس حیات بشری در شئون فردی و اجتماعی، سلامت ادراک و اندیشه است.

§        حفظ فردیت در عین تعهد در برابر اجتماع: انسان و جامعه در عین آنکه با هم متحد و هر دو یکی هستند لکن هرکدام وجودی مستقل از دیگری دارند که واجد هویت است.

§        پرورش روحیه اصلاح ذات بین: اصلاح تیرگی بین دو دسته از مسلمین واجب است.

 

·        نتیجه: در مقایسه میان اهداف نظام آموزشی و نظرات علامه:

§        از میان اهداف هفت هدف نظام آموزش بر نظرات علامه منطبق است.عبارتند از روابط خانوادگی سالم/نظم/ تولی و تبری/ ایثار و گذشت/ برادری و تعاون و همبستگی ملی/ مسئولیت پذیریی و مشارکت/ احترام به شخصیت افراد و مراعات حقوق

§        دو هدف « قسط و عدل » و« احترام به قانون » از منظر علامه بسیار وسیع تر است.

§        هدف «سعه صدر» در کنار هدف« مقاومت در برابر تبلیغات سوء» بر نظر علامه منطبق می شود.

§        دو هدف « امربمعروف و نهی از منکر » و« ایجاد روحیه برابری» در نظام آموزشی هدف و از منظر علامه روش به شمار می آیند.

§        سه هدف «پرورش روحیه کاربرد عقلانیت در زندگی فردی و اجتماعی» و « حفظ فردیت در عین تعهد در برابر اجتماع» و « پرورش روحیه اصلاح ذات بین» در نظام آموزشی مغفول مانده است.

 

همچنین ببینید

سلسله مباحث ایمان و چالش‌های معاصر

گفتمان ایمان همانند مفاهیمی چون امید و عشق، همیشه برای آدمیان شیرین و جذاب بوده …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 + 5 =