خانه / مقاله / عوامل تربیت عاطفی فرزندان در خانواده برگرفته از احادیث

عوامل تربیت عاطفی فرزندان در خانواده برگرفته از احادیث

نشریه: اسلام و پژوهش های تربیتی

موضوع مقاله: عوامل تربیت عاطفی فرزندان در خانواده برگرفته از احادیث

نویسنده: علی نقی فقیهی، حسن نجفی

§        روانشناسان و جامعه شناسان: خانواده نخستین محیط اثرگذار بر انسان از طریق عوامل محیطی و والدین

w         مور(۲۰۰۴م): روابط دوستانه والدین، عامل اعتماد به نفس، شادی ورضایت از زندگی فرزندان

w       آدکنیز(۲۰۰۳ م): والدین نقش اساسی در شکل گیری باورها، نگرش ها و اعتقادات به صورت مستقیم و غیر مستقیم

w       آلبرت بنداورا(۱۹۷۷م): والدین نخستین الگو بر شخصیت کودکان، اجتماعی شدنشان، روش تعامل با دیگران و برخورد با مشکلات و.

Ÿ       تربیت اسلامی : بر پایه فطرت و در خانواده سالم، بنا کننده تمدن اسلامی و انسانی                

§        ویژگی خانواده سالم                 

w       روایط عاطفی زوجین

w       روابط عاطفی والدین و فرزندان

 

Ÿ       ضرورت پژوهش: مورد تهدید واقع فرزندان شدن نظام خانواده

 

Ÿ       پیشینه پژوهش: پژوهش منطبق بر عنوان یافت نشد اما تحقیق های مرتبط وجود دارد

§        روانشناسان و جامعه شناسان: خانواده نخستین محیط اثرگذار بر انسان از طریق عوامل محیطی و والدین

w         مور(۲۰۰۴م): روابط دوستانه والدین، عامل اعتماد به نفس، شادی ورضایت از زندگی فرزندان

w       آدکنیز(۲۰۰۳ م): والدین نقش اساسی در شکل گیری باورها، نگرش ها و اعتقادات به صورت مستقیم و غیر مستقیم

w       آلبرت بنداورا(۱۹۷۷م): والدین نخستین الگو بر شخصیت کودکان، اجتماعی شدنشان، روش تعامل با دیگران و برخورد با مشکلات و.

§         ایات قران و روایات[۱]: خانواده نخستین و مهمترین نهاد در شکل گیری شاکل تربیتی و دارای پایدار ترین آثار روحی ، اخلاقی و رفتاری

 

Ÿ       عوامل تربیت فرزندان[۲]:        

§        وراثت

§        محیط: (خانواده اثرگذارترین عامل و والدین محوری ترین رکن)   

w       همسویی باورهای دینی             

v      تحکیم روابط خانواده

v      سبب آرامش

v      موثر در تربیت فرزندان

w       اندیشه از خود دانستن فرزندان                      

v      عامل شکل گیری روابط مطلوب والدین و فرزند

v      احساس مسئولیت در تربیت فرزندان         

ü      علاقمند بسعادت دنیوی و اخروی

ü      ادای حق فرزند

v        عامل بروز توانمندی های فطری فرززند مانند احترام ، خشنودی و …

v        زمینه پرورش                

ü      شخصیت عاطفی فرزند با ابراز محبت والدین[۳]

ü      فرهنگ و اخلاق دینی در خانواده

w       انسان دوستی                  

v      میل فطری با مصادیق فراوان(سوره مبارکه ممتحنه ۸و۹)، سرامد فعالیت های خردمندانه

v       منشا برقراری روابط عاطفی با فرزند

w       محبت                           

v      میل فطری و عامل استحکام دوام و رشد خانواده

v      محبت والدین به یکدیگر[۴] ضامن عمق بخشی به محبت ابشان به فرزندان[۵]

v         همدلی والدین ، موجب فراهم کردن زمینه ارتباط مطلوب فردی و اجتماعی فرزندان

w       خوش رویی                  

v      موجب کسب مهارت های اجتماعی و عاطفی

v        موجب شکوفایی استعدادها و توانمندی های فطری مانند اعتماد بنفس و آرامش روانی

v      موجب سازگاری بهتر فرزندان بامسائل

v      زمینه ساز گرایش فرزندان به حسن خلق

w       تکریم و احترام متقابل                 

v      نیاز طبیعی تابع غریزه حب ذات                  

ü      نهادینه شدن عزت و کرامت نفس

ü      بازیابی جایگاه هنجارهای ارزشی خانواده و جامعه

ü      نگرش کرامتی در الگو پذیری فرزندان

v      نحوه فرهنگ سازی در خانواده                   

ü      احترام متقابل زوجین  [۶]

ü      بروز و ظهور در رفتار و زبان [۷]

w       حسن ظن و مثبت نگری              

v      کاهش دهنده ناهنجاری خانوادگی و اجتماعی[۸]

v      عوامل افزایش: هم اندیشی با خوبان/ ثبات شخصیت / پرهیز از تجسس و غیبت[۹]/ احسان وسهل گیری برای هم/ کنترل تفکر منفی / مبارزه با عقاید نادرست

v      عوامل  از بین برنده :غیبت، تجسس، تهمت، استهزاء و…

v       ابراز آن موجب شکل گیری در فرزندان

w       عفو و بخشش                          

v      تعریف: رویارویی با تالم ناشی از جراحت روحی و بازسازی احساسات

v      نقش بنیادین در تقویت عواطف، کرامت و شخصیت فرزندان( نیک شدن رفتارها[۱۰])

w       نیکی دربرابر بدی                   

v      سبب علاقه مندی و مهربانی میان افراد خانواده و جامعه

v         موجب همگونی افراد ناهمگون(اصلاح انسان های متخاصم[۱۱])

v      اثربخش در برابر بدرفتاریها،کج خلقی ها،لغزش های فرزندان[۱۲]

w       یار و غمخوار و مایه نشاط  بودن                    

v      موجب مصون ماندن از افسردگی [۱۳]و ارتباط نادرست با دیگران

w       هدیه دادن                     

v      ابراز علاقه و محبت درونی

v      سبب جلب دوستی

v      از بین برنده کینه[۱۴]

w       هماهنگی میان گفتار و رفتار                    

v      شاخص سنجش رفتار انسان ها [۱۵]

v       موجب تلازم و هماهنگی و سبب الگو گیری فرزندان[۱۶]

w       ابراز عواطف مثبت                    

v      مبنای ارتباط موثر والدین و فرزندان

v      موجب ایجاد احساس مطبوع در فرزندان و تلاش برای خوشایندی والدین  

v      نقش ابراز محبت حضوری                   

ü      ایجاد علاقه طرفینی

ü      شکل گیری نگرش عاطفی در فرزندان

ü      تبعیت و پذیرش در ابعاد گوناگون

w       توجه به امنیت روانی                 

v      خانواده پناهگاه امن در تامین نیازهای جسمی روحی و معنوی فرزندان

v      ملامت و سرزنش عامل به خطر افتاده امنیت روانی فرزندان

v      خانواده مطلوب ، توانمند در الگو دهی برای پرهیز از آلودگی ها

w       الگودهی                        

v      والدین شایسته، الگویی برای سعادت دنیا و اخرت

v      بهترین الگو برای فرایند تربیتی حضرات معصومین علیهم السلام

 

Ÿ       نتیجه گیری:

§        خانواده سیستمی متعامل و به هم پیوسته

§        اعضاع خانواده اثر گذار بر یکدیگر

§        به تناسب نقش ، والدین مهمترین عامل در تربیت

§        بهترین شیوه تربیت، مشاهده روابط مطلوب میان والدین  برای تربیت فرزندان

§        التزام به مبانی اخلاقی و اسلامی راه درست در تربیت

§        بهرهمندی از عوامل ۹ گانه ذیل موجب موفقیت در تربیت فرزندان

w       بینش ها و باورهای دینی، تربیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی خود را همسو نمایند.

w       ارتباط متقابل زوجین احترام مبنا باشد.

w       در هنگام سخن گفتن قرین با محبت و خیرخواهی وارد شوند.

w       اشکال و انتقادها را دور از فرزندان بنحوی گویند که عزت فرد حفظ شود.

w       نگرش نعمتی به هم داشته باشند.

w       یکدیگر را با نام و لقب خطاب نمایند.

w       اوقات خوش خانه را با گفتار ی که موجب رشد و تعالی است صرف نمایند .

w       حقوق یکدیکر را برای حفظ امنیت روانی رعایت کنند.

w        اسوه بودن خود برای فرزندان را با رفتارهای سالم منطبق بر دین حفظ نمایند.



[۱]خطبه ۸۴ تهج البلاغه/ سوره مبارکه لقمان۱۳ تا ۱۷/ سوره مبارکه مریم۵۵/ سوره مبارکه هود ۴۴٫

[۲]تعریف: زمینه های که در ارتباط انسان با دیگرا ن، باعث اثرگذاری بر عواطف و منش شخصیتی همدیگر یا فرد ثالث می شود بگونه ی که در عمل به سود یکدیگر گام بر می دارند و در قالب های چون رافت،محبت، الفت، حلم ، شکر و… نمود می کند.

[۳]نامه ۳۱ نهج البلاغه

[۴]«فاشفقوا علیهن و طیبوا قلوبهن حتی یقفن معکم و لاتکرهوا النساء و لاتسخطوا بهن»مستدرک.ج۱۴٫ ص۲۵۲٫

[۵][۵]«ان الله لیرحم العبد لشده حبه لولده»بحار ج۶ ص۵۰

[۶]تحف العقول.ص۲۶۸

[۷]غررالحکم.ج۴٫ص۳۷/ بحار .ج۶٫ ص۵۰٫

[۸]«حسن اظن ، راحه القلب.حسن اظن ، یخفف الهم»غررالحکم.ح۴۸۲۳

[۹]سوره مبارکه حجرات۱۲

[۱۰]غررالحکم.ج۲٫ ص۱۱۵٫

[۱۱]غررالحکم.ج۱٫ ص۳۵۴/ همان.ج۲٫ص۱۸۲٫

[۱۲]بحار.ج۷۸٫ص۲۸۴

[۱۳]«اذا نظر الوالد الی ولده فسره کان للوالد عتق نسمه» مستدرک . ج۲ . ص ۲۶۲ .

[۱۴]«تهادوا تحابوا فان الهدیه تذهب بالضغائن»اصول کافی.ج۵٫ص۱۴۴

[۱۵]«بیان الرجل یبنی  عن قوه جنانه»غرر الحکم .ج۳٫ ص ۲۶۱

[۱۶]اصول  کافی. ج۶٫ ص ۴۹٫ 

 

همچنین ببینید

۳۰ نکته ساده برای جذابیت کلاس درس

جذابیت کلاس درس و جلوگیری از خستگی معلم و دانش آموزان هر معلمی با بالا …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 52 = 55