خانه / مقاله / بررسی اثر بخشی علمی ایران و پویایی علمی اقتصادی

بررسی اثر بخشی علمی ایران و پویایی علمی اقتصادی

نشریه: فصلنامه پژوهش های اجتماعی اسلامی / ش دوم، سال بیستم / ص۷۹-۱۰۲

موضوع مقاله: بررسی اثر بخشی علمی ایران و پویایی علمی اقتصادی

نویسنده: محمد امین خسروی .محمدرضا شریفاتی. روح الله رحیمی

§        
وابستگی رشد اقتصادی به نوآوری و کارآفرینی

§       علم و فناوری پایه توسعه اجتماعی و اقتصادی

§         ارزیابی مقاله با ترسیم واقعی از وضعیت علمی کشور و بررسی زمینه ها و عوامل

§         ارزیابی، نوعی سنجش و داوری و دانش کاربردی                                                      

§         ارزیابی با نگاه به تجربه گذشته بازکننده راهی به سوی آینده

Ÿ        مقدمه:                   

 

§        
وابستگی رشد اقتصادی به نوآوری و کارآفرینی

§        علم و فناوری پایه توسعه اجتماعی و اقتصادی

§         ارزیابی مقاله با ترسیم واقعی از وضعیت علمی کشور و بررسی زمینه ها و عوامل

§         ارزیابی، نوعی سنجش و داوری و دانش کاربردی                                                      

§         ارزیابی با نگاه به تجربه گذشته بازکننده راهی به سوی آینده

 

Ÿ       ارتباط رشد اقتصادی با              

 

§        

رشد کشورهای در حال توسعه از طریق نواوری در بازار به وسیله کارآفرینان

 رشد علمی : وجود کارآفرین یعنی وجود نوآوری در بازار                  

 

w        رشد بهره وری=  افزایش سود و دست مزد

 

w        سبب ترکیب ایده ها و سرمایه ها : ایجاد کننده فرصت ها  

 

§          رشد حقوقی:              

 

w        امکان شکوفایی بیشتر کارآفرینی با نگرش قانونی نهادهای حقوقی

 

w        ارتباط دوسویه اقتصاد و حقوق

 

w        شکوفایی روابط بین المللی با نوآوری و کارآفرینی بیشتر

 

w        تئوری حقوقی هانزشافر و رابرت دی کوتر                

 

v      علت رشد اقتصادی              

 

ü      حقوق مالکیت

 

ü      حقوق قراردادها         اتحاد سرمایه و اندیشه = رونق اقتصاد

 

ü      حقوق تجارت

 

v      علت فقر ملت ها                

 

ü      عدم وجود نهادهای حقوقی = شکست تلاش در تحرک اقتصادی

 

ü      قوانین ناکارآمد خصوصی بازرگانی

 

Ÿ       شاخص های ارزیابی رشد علمی:           

 

§         شاخص اقتصاد و دانایی(KEI):             

 

w        هدف: بررسی میزان موفقیت کشورها در برقراری اقتصادی مبتنی بر دانش

 

w        محورهای اصلی:            

 

v      شیوه سازماندهی نظام تحقیقات

 

v      آموزش مهارت های لازم محققان

 

v      زیرساختهای اطلاع رسانی و تبلیغات

 

v      سیستم حمایت از نوع آوری و ابداع

 

w        امتیاز بر مینا ده؛ ایران: سال ۲۰۰۰: ۲٫۳۸درصد/  سال ۲۰۱۲: ۴٫۶۷درصد

 

§         شاخص دستیابی فنآوری(TAI):                      

 

w        عوامل چهارگونه:                  

 

v      تولید فناوری                 

 

ü      پروانه ثبت اختراع واگذارشده نسبت به جمعیت

 

ü       دریافت بهای حق امتیاز و مجوز از داخل نسبت به جمعیت

 

v       گسترش نوآوریهای تازه            

 

ü      میزبانی های اینترنتی نسبت با جمعیت

 

ü      سهم صادرات فناوری متوسط و بالا و از کل صادرات

 

v      گسترش نوآوری های گذشته             

 

ü      مصرف برق به نسبت جمعیت

 

ü      مصرف تلفن ها به نسبت جمعیت

 

v      مهارت های انسانی                    

 

ü      نسبت کل ثبت نام گنندگان آموزش عالی در سه گروه علوم ریاضی و مهندسی

 

w        رتبه ایران بین ۷۲ کشور: در سال ۲۰۰۰: ۵۱ / در سال ۲۰۱۲: ۴۵

 

§         شاخص گنجایش فناوری(ICI):                              

 

w        محورها:               

 

v      سرمایه انسانی

 

v      پویایی فناوری

 

v      شمار کارکننان در واحدهای پژوهشی و پیشرفت

 

v      شمار انتشارات علمی در هر یک میلیون نفر

 

w        جایگاه ایران: سال ۲۰۰۱ : رتبه۸۸ / سال ۲۰۱۱:رتبه ۸۵

 

§         شاخص گنجایش علوم و فناوری ( STCI) :             

 

w        سبب راه اندازی ۲ شاخص           

 

v      گنجایش داخلی کشور            

 

ü      سهم هزینه های تولید ناخالص داخلی

 

ü      شمار دانشمندان و مهندسان در میلیون نفر

 

ü      سهم صادرات با فناوری بالا از همه صادرات

 

v      همکاری های علمی جهانی              

 

ü      شمار مجله های جهانی

 

ü      چگونگی زیرساخت ها

 

ü      پیوندها و فناوری

 

w        تقسیم کشورها : پیشرفته / حرفه ی / روبه پیشرفت: ایران/  عقب مانده

 

w        رتبه ایران بین ۷۶ کشور ۵۱ می باشد

 

Ÿ       تولید علم ایران                

 

§         آمار                

 

w        جهان:سال ۱۹۹۸: ۵۲ / سال ۲۰۱۲: ۱۹

 

w        خاورمیانه: سال ۱۹۹۸: ۵  / سال ۲۰۱۲: ۲

 

§         شاخص:              

 

w        تعداد مقالات / تعداد مقالات به ازای تعداد دانشجویان/ تعداد استنادها / تعداد استنادها به ازای هر مقاله

 

Ÿ       اختراعات ثبت شده:                    

 

§         پروانه ثبت اختراع: مجوزی از سوی دولت به مخترع به منظور  جلوگیری از استفاده غیر مجاز دیگران از نواوری

 

§         پروانه های ثبت اختراع معیاری برای               

 

w        بررسی میزان پیشرفت علم و فناوری

 

w        کشف پتانسیل در کارهای پژوهشی

 

w         ترسیم نقشه های دانش

 

§         تعداد: سال ۲۰۰۰: ۱۸/ سال ۲۰۱۱: ۱۱۹

 

Ÿ       محققین:                     

 

§         تعریف: فردی که بیشتر اوقات خود را صرف پژوهش علمی و فنی کرده و در اجرا یا مدیریت فعالیت های علمی و پژوهشی شرکت دارد

 

§         نحوه پژوهش:               

 

w        تمام وقت

 

w        معادل تمام وقت: نشان دهنده تعداد واقعی کار کننان از لحاظ مدت زمان کارکرد/ یک معادل تمام وقت را می توان یک نفر در سال در نظر گرفت

 

w        پاره وقت

 

Ÿ       سهم اعتبارات:           

 

§         پژوهش و فناوری از تولید ناخالص داخلی                   

 

w        برنامه دوم توسعه: ۵٫۴ درصد

 

w        برنامه سوم توسعه: ۲۱٫۹ درصد

 

w        برنامه چهارم توسعه: ۷۲٫۷درصد                 

 

v      اعتبارات هزینه ی: ۳۸٫۷ درصد= بیشترین اعتبارات

 

v      تملک دارایی های سرمایه ی : ۲۳٫۵ درصد

 

v      درامدهای اختصاصی و متفرقه : ۱۲٫۵ درصد و ۷٫۴ درصد

 

v      اعتبارات تحقیقاتی شرکتها از کل اعتبارات پژوهش و فناوری: ۱۷٫۹ درصد

 

§         اموزش در سال ۱۳۹۰:  سطح ابتدایی : ۵٫۱۳درصد/ سطح راهنمایی : ۳٫۲۰درصد/ سطح دبیرستان: ۷٫۲۰ درصد

 

Ÿ       مقالات نمایه شده:                   

 

§         مهمترین شاخصه رشد علمی کشورها

 

§         رصد تعداد مقالات جهان توسط : ایران : نظام استنادی ISC/  هلند : نظام استنادی SCOPUS/ امریکا : نظام استنادیISI

 

§         رتبه ایران در :جهان =۱۶/ منطقه = اول

 

Ÿ       فعالیت های پژوهشی غیرقابل چاپ:             

 

§         توسعه آزمایشگاه ها

 

§         توسعه فناوری

 

§         ایجاد رصد خانه های علمی

 

§         توسعه تجهیزات

 

§         توسعه پارک های علم و فناوری

 

§         پژوهش های استراتژیک محرمانه

 

Ÿ       افزایش رشد علمی و عدم رشد اقتصادی ایران :           

 

§         معضل اعتماد دو جانبه توسعه            

 

w        عدم اعتماد سرمایه گذار جهت سرمایه گذاری   

 

w        عدم اعتماد نوآور به سرمایه گذار

 

w        تعیین کننده نحوه برخورد کشورها با این معضل رشد یا عقب ماندگی اقتصاد

 

§         ضعف در حوزه های بنیادی مهم و علوم انسانی و رشد در حوزه های علوم پایه و فنی

 

§         هرچند چاپ مقالات، یکی از معیارهای بررسی رشد علمی می باشد اما به معنای تولید علم در زمینه مسائل بنیادی و انسانی نیست

 

§         بیان اغراق آمیز اعلام نتایج و تعداد مقالات نمایه شده

 

§          رشد ده برابر تعداد مقالات از سال ۸۲ تا ۹۲ مربوط به مقاع دکتری و کارازموده ترشدن محققان سطح بین المللی است. نه توسعه زیرساختهای پژوهشی

 

§          عدم همت مضاعف جهت تبدیل علم به ثروت

 

Ÿ       نتیجه :

 

§         پیروزی انقلاب و رهایی از وابستگی تمام حوزه ها  از مهمترین دستاورد علمی اقتصادی و پژوهشی

 

§         با وجود رشد علمی خوب در دو دهه اخیر، اما آمار در حوزه های بنیادی در تولید و انتشار مستندات مطابق  با  استاندارهای بین المللی کشور وضعیت مطلوبی ندارد.

 

§         توسعه روبه رشد پژوهشگران با وجود تحریم و محدودیت های مالی و کمبود منابع

 

§         ضرورت پیشرفت همه جانبه در زمینه ها برای پیشرفت جامعه ایرانی تا سال ۱۴۰۴ براساس افق چشم انداز

 

همچنین ببینید

روش‌هاي تربيت اسلامي / قسمت اول

سید رسول بهشتی نژاد رابطه‌ی دين و حوزه‌هاي مختلف معرفت بشري ـ‌ نظير اقتصاد، حقوق، …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

39 + = 44