خانه / شیوه تبلیغی پیامبران(ع) / شیوه های تبلیغی حضرت یعقوب(علیه السلام)۲

شیوه های تبلیغی حضرت یعقوب(علیه السلام)۲

زندگی یعقوب نبی پر از راههای تبلیغی است که به چند مورد آن قبلا اشاره گردید و اینک با هم ادامه آن را می‌خوانیم:

 دلسوزى براى همگان و آمرزش خواهى براى خطا كاران

با وجود دروغ‏ها و توطئه‏‌هاى برادران يوسف، وقتى ايشان پس از رسوايى اظهار ندامت كرده و از پدر طلب استغفار نمودند، نه تنها آنان را سرزنش نكرد،كه به درخواستشان عمل كرد و از خداوند برايشان آمرزش طلبيد؛

قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّى إِنَّه هُوَ الغَفُورُ الرَّحِيمُ؛(۱)

گفت: به‌‏زودى براى شما از خدا استغفارخواهم كرد كه او آمرزنده و مهربان است.

گفته‏‌اند وى استغفار را تا سحر به تأخير انداخت و قول ديگر اين است كه طلب مغفرت براى پسران را تا شب جمعه كه هنگام استجابت دعاست، تأخير داد و گفته‌‏اند اين بدان‌‏سبب بود تا معلوم شود آيا پشيمانى و توبه آنها صادقانه است يا نه و نيز روايت شده‌‏است كه در طول بيست و چند سال هر شب جمعه براى ايشان طلب آمرزش و استغفار میكرد.(۲)

 صبر و بردبارى

چنانكه در آغاز بحث گفتيم استقامت و شكيبايى يعقوب بر مصيبت فراق يوسف به‏‌حدى بود كه می‏توان او را اسوه صبر و بردبارى دانست؛ وقتى پيراهن دروغين يوسف را براى او آوردند گفت:

قالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِيلٌ؛(۳)

گفت: بلكه نفس شما كارى بد را براى شما آراسته است. اينكه صبرى نيكو براى من بهتراست.

و چون فرزند كوچك‏تر را نيز از دست داد، باز بر شكيبايى و صبر خويش اصرار فرمود:

فَصَبْرٌ جَمِيلٌ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَنِى بِهِمْ جَمِيعاً؛(۴)

پس صبر من صبرى نيكوست، اميد كه خدا همه آنان را براى من باز آورد.

جمله ديگر او نيز نهايت صبر و شكيبايى درونى او را می‌‏رساند؛ زمانى كه به او هشدار میدهند كه با اين همه اندوه و حزن ممكن است خود را تلف كنى، می‌گويد:

قالَ إِنَّما أَشْكُوا بَثِّى وَحُزْنِى إِلَى اللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ؛(۵)

گفت: من شكايت غم و اندوه خود را پيش خدا مى‏‌برم و از عنايت خدا چيزى می‏دانم كه شما نمى‌‏دانيد.

بصيرت و آينده نگرى

يعقوب به تصريح قرآن داراى انديشه‌‏اى نافذ و ذهنى بصير بود (أُولِىَ الأَيْدِى وَالأَبْصارِ). نمونه اين بصيرت، تيز بينى و آينده نگرى را در سفارش يعقوب به يوسف شاهديم كه پس از روياى يوسف مبنى بر مشاهده سجده يازده ستاره و ماه و خورشيد در مقابل او صورت ‏گرفت و او با توجه به روحيات برادران و حسادت ايشان بر يوسف، او را از باز گفتن رويا نهى كرد؛

قالَ يا بُنَىَّ لا تَقْصُصْ رُؤْياكَ عَلى‏ إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْداً؛(۶)

اى پسرم، خواب خود را براى برادرانت حكايت نكن، مبادا عليه تو حيله‌‏اى بسازند.

مهمان نوازى

در روايات، از مهمان نوازى يعقوب ذكر مختصرى به ميان آمده كه شيوه‌‏اى مؤثر در نفوذ عاطفى و جذب قلوب مخاطبان و زمينه‌‏سازى براى القاى پيام‏هاى الهى را نشان مى‌‏دهد؛ علامه مجلسى چنين روايت كرده است:

يعقوب يك منادى داشت كه هر صبح از كنار منزل او تا يك فرسنگى اعلام مى‌‏كرد: هركس خواهان طعام است به خانه يعقوب درآيد. و هنگام عصر نيز اعلام مى‌‏كرد، هركس غذاى شب مى‌‏خواهد به خانه يعقوب بيايد.(۷)

 خدمتگزارى مسجد

سنت ابراهيمى خدمت به بيت الله و عابدان، در سيره ساير پيامبران نيز مشهود است، يعقوب بنا بر روايات رسيده اقامت دائمى و خدمت در مسجد و خانه خدا را غنيمت مى‏ شمرد؛

إنّ يعقوب(ع) كان يخدم بيت المقدس و كان أوّل مَن يدخل و آخر مَن يخرج و كان يسرج القناديل؛(۸)

يعقوب، خادم بيت المقدس و مسجدالاقصى بود و همواره نخستين كسى بود كه وارد مسجد مى‏‌شد و واپسين فردى بود كه از آن‏جا خارج مى‌‏گشت و قنديل‏ها و چراغ‏هاى آن را روشن مى‌‏نمود.

پی‌نوشت:

۱ – يوسف (۱۲) ۹۸٫

۲ – زمخشرى، الكشّاف، ج ۲، ص ۵۰۴٫

۳ – يوسف (۱۲) آيه ۱۸٫

۴ – همان، آيه ۸۳٫

۵ – همان، آيه ۸۶٫

۶ – همان، آيه ۵٫

۷ – محمدباقر مجلسى، بحارالأنوار، ج ۱۲، ص ۲۸۴٫

۸ – نعمت الله جزايرى، قصص الانبياء، ص ۲۰۲٫

همچنین ببینید

بشیر و نذیر بودن؛ تنها معنای نبوتِ نبیّ

استاد اصغر طاهرزاده *مشروح این متن در سخنرانی شبِ میلادِ مسعود پیامبر عظیم الشأن اسلام، …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

60 + = 63