خانه / مقاله / مقالات تربیتی / جهانی شدن و هویت یابی دینی نوجوانان

جهانی شدن و هویت یابی دینی نوجوانان

نشریه: دو فصل نامه علمی پژوهشی تربیت اسلامی

موضوع مقاله: جهانی شدن و هویت یابی دینی نوجوانان

نویسنده: طیبه ماهروزاده

§        بر سیاست مداران و اندیشمندان و برنامه ریزان فرهنگی است که با برنامه ریزی ملی و بین المللی به تولید محصولات فرهنگی و هنری بپردازند.

§        بایستی بر عنصر انسانیت و ایرانیت تکیه کرد

§        از وجوه مثبت فرهنگ غرب ذیل محور اسلام بهره برد.

§        با بهره گیری از جنبش بیداری اسلامی در منطقه و جهان اسلام باید برای ایجاد تمدن نوین اسلام تلاش کرد

 

§        بایستی ارزش ها و آرمان های اخلاقی و دینی به بن مایه های تمدنی تبدیل شوند و برای این مهم بهره مندی از تمدن دینی از انقلاب دینی، فصل نوین در تاریخ بشر خواهد بود.

·        پرسشهای اصلی:

§        مقصود از جهانی شدن و جهانی شدن فرهنگی چیست؟

§        هویت دینی چیست ؟ آثار مترتب بر آن کدام است؟

§        جایگاه دین در عرصه جهانی شدن چیست ؟

§        راهکارهای دستیابی به هویت دینی در سطح ملی و منطقه ای با توجه به بیداری اسلامی کدام است؟

·        مفاهیم:

§        جهانی شدن: حرکت جامعه جهانی بطور طبیعی و بدون دخالت اراده اعم از افراد و نهادهای بین المللی در زمینه فرهنگ،ارزشها،اقتصاد،برقراری امنیت جهانی بسوی اتحاد و اشتراک

§        جهانی شدن فرهنگی:جهانی شدن فرهنگی حاصل جهانی شدن اقتصاد، سیاست و فن آوری است. که ناظر به آرای “فوکویاما” و “هانتینگتون” است. مباحثی چون “پایان تاریخ”، “پایانه ایدئولوژی” “سکولاریسم” از اصول جهانی شدن به شمار می آید.

§        هویت: پاسخ به کیستی و چیستی/ نیاز روانی زمینه ساز زندگی اجتماعی/ یک عنصر ایستا و در عین حال پویا

§        هویت فرهنگی: پیوند میان نسل جوان با شیوه زندگی، آداب و رسوم، باورها، سنت ها، هنر، دین و… است که مستلزم مطالعه تطبیقی فرهنگ خودی با سایر فرهنگ ها است.

§        هویت دینی:

ü      تعریف: احساس تعهد و تعلق به دین، جامعه دینی و امت دینی است.

ü      مواجه افراد با هویت دینی:

v      دست یابی به هویت دینی

v      وقفه در هویت یابی دینی

v      تعلیق در هویت یابی دینی

v      آشفتگی در هویت دینی

ü      آثار هویت دینی:

v      پاسخ به پرسش های بنیادین

v      معنا بخشی به زندگی: پرداختن به عمق زندگی در کنار ظواهر

v      امید به آینده: توجه به مفاهیمی چون صبر، امید، توکل، رضا و … در ارتباط با خالق هستی.

v      وحدت مبتنی بر اعتقادات دینی: وحدت اقوام مختلف در سراسر جهان تحت لوای دین

v      هویت دینی زمینه ساز هویت تمدنی

ü      عوامل موثر بر هویت دینی:

v      خانواده: رابطه معنادار بین شیوه فرزند پروری والدین و انجام اعمال عبادی فرزندان/نقش بسیار چشم گیر پدر در انتقال مفاهیم

v      نظام آموزشی: ضرورت مطالعات میان رشته ای برای جمع بین دانش و بینش، هست و باید، علم و دین “هایز نبرگ”

v      رسانه: ابزاری برای گسترش اسلام

 

ü      موانع دست یابی به هویت دینی:

v      گسست فرهنگی (عدم شناخت صحیح عناصر فرهنگی و ارتباط عاطفی با آنها):

o       انتقال مفاهیم دینی به نحو عقلانی و هنرمندانه

o       ارتباط کلامی و عاطفی والدین و فرزندان

v      تغییر پر شتاب فن آوری اطلاعات و ارتباطات

v      ضعف نظام آموزشی

ü      بحران هویت دینی: تعارض میان اعتقادات، باورها، افکار، ایده ها، آرمان ها و … دینی و سنتی نوجوان با آنچه می خواهد برای آینده برنامه ریزی کند.

·        دین در عصر جهانی شدن: جایگاه دین در سیاست بین المللی که از آغاز قرن ۱۷ رو به افول بود در اواخر قرن ۲۰ با بهره مندی از فن آوری اطلاعات به اوج سیاسی خود رسیده است[۱].

·        نتایج:

§        بر سیاست مداران و اندیشمندان و برنامه ریزان فرهنگی است که با برنامه ریزی ملی و بین المللی به تولید محصولات فرهنگی و هنری بپردازند.

§        بایستی بر عنصر انسانیت و ایرانیت تکیه کرد

§        از وجوه مثبت فرهنگ غرب ذیل محور اسلام بهره برد.

§        با بهره گیری از جنبش بیداری اسلامی در منطقه و جهان اسلام باید برای ایجاد تمدن نوین اسلام تلاش کرد

§        بایستی ارزش ها و آرمان های اخلاقی و دینی به بن مایه های تمدنی تبدیل شوند و برای این مهم بهره مندی از تمدن دینی از انقلاب دینی، فصل نوین در تاریخ بشر خواهد بود.

·        راهبردها و راهکارها:    

§        شناخت مولفه های مختلف جهانی شدن و میزان اثر گذاری و اثر پذیری آن بر هویت دینی

§        تدوین راهبرد جامع ملی در قبال فرآیند جهانی شدن

§        انجام مطالعات تفصیلی جهت تدوین راهبرد جامع ملی

§        شناخت نیروها و قواعد موثر در تکوین جهانی شدن و نحوه اثرگذاری آن ها با حضور فعال در سطح ملی، منطقه ای و بین المللی

§        شناخت و بهره مندی از تچارب سایر ملل در مقابل با تهاجم فرهنگی

§        پرهیز از برخورد سلبی و منفعلانه در مقابله با پدیده جهانی شدن

§        تقویت عناصر سازنده هویت اسلامی ایرانی در سیاست گذاری فرهنگی

§        پرهیز از تضعیف فرهنگ خودی در عرصه های مختلف هنر، ادبیات، دین و …

§        تولید محصولات فرهنگی در قالب های متنوع چون فیلم، شعر، موسیقی، رمان و…

§        درونی کردن ارزش های اسلامی از طریق     

ü      آموزش خانواده در جهت تحکیم بنیان خانواده

ü      تحول در نظام تربیت معلمین متعهد و متخصص

ü      تحول در محتوای دروس دینی (تعمیق محتوایی- آسان نویسی)

ü      تحول در روش تدریس معارف دینی

ü      سالم سازی محیط اجتماعی

ü      فضا سازی دینی در موسسات رسمی و غیر رسمی

ü      مدیریت فضای رسانه ای و شبکه های ماهواره ای

ü      تقویت بنیه تفکر محور دانش آموزان

 

§        . راهکارهای منطقه ای از طریق مشارکت کشورهای اسلامی:      

§        ایجاد شبکه جوانان مسلمان

§        گسترش همکاری با کشورهای اسلامی در زمینه مقابله با تهاجم فرهنگی

§        برقراری مراودات و مبادلات سازمان یافته با کشورهای اسلامی مانند نشست ها و …

§        برنامه ریزی کشورهای اسلامی برای انعکاس نقش علم و فرهنگ در تاریخ تمدن اسلامی (معرفی دست آوردهای علمی دانشمندان مسلمان-معرفی مراکز و نظام های آموزشی در تمدن اسلام)

 



[۱]هان تینگ تون: برخورد تمدن ها، نیروهای همگرا در جهان را نیروهای واقعی و عامل ایجاد گرایش های فرهنگی و آگاهی تمدنی می داند: اکنون ایدئولوژی هایی چون اومانیسم، لیبرآلیسم، ناسیونالیسم و.. که مظهر تمدن غرب هستند دچار تزلز شده و هویت دینی و اشکال دیگر هویت جایگزین آن می باشد.

همچنین ببینید

حاکمیت ملی وحقوق شهروندان از نگاه امام خمینی

نشریه: مجله حوزه ۱۷۰/ ش چهارم، سال سی ام / ص ۱۱۴-۱۵۹ موضوع مقاله: حاکمیت …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *