خانه / تشکل / همه چیز در قیام لله است(چند رویکرد در اثبات یک ضرورت)۲

همه چیز در قیام لله است(چند رویکرد در اثبات یک ضرورت)۲

در نوشتار قبلی گفتیم که از رویکردهای متفاوتی میتوان ضرورت کار تشکیلاتی را اثبات نمود و مقداری این سخن را توضیح دادیم و اینک در ادامه مطلب قبلی به رویکرد عرفانی می‌پردازیم:

رویکرد عرفانی

رویکرد سوم رویکرد عرفانی است .کسانی هم که در سیر و سلوک الی الله به اسفار اربعه (سفرهای چهارگانه) قایل هستند ، سفر چهارم را بازگشت به سوی خلق می دانند. لذاست که نوه گرامی حضرت امام (ره) در جایی می گفتند : “تشکیل حکومت اسلامی توسط امام ، سفر چهارم امام بود در اسفار اربعه” . یعنی حتی عرفا هم بحث حکومت را به شکل دیگری مطرح می کنند. آن ها معتقد هستند اگر انسان بخواهد به اسفار اربعه عمل کند باید حکومت اسلامی را تشکیل دهد. حالا حکومت ممکن است ملی باشد یا ابعاد کوچک تری داشته باشد. اما در آخر عارف باید بین خلق بیاید و آن ها را با خودش به سوی خدا ببرد و اگر این کار را انجام ندهد به کمال نمی رسد.

یکی از مراحل کامله انسان همین مسأله سفر چهارم است که باید مردم را با خودش بالا ببرد و الا سفر خودش ناقص می ماند. بنابراین امام (ره) تشکیل حکومت میدهد، اولیای الهی تشکیل حکومت می دهند تا خودشان سفر چهارم را تکمیل کنند. پس حتی در عرفان هم این موضوع به این شکل اثبات شده است و آیه شریفه “هو الذی بعث فی الامیین رسولاً منهم …” اشاره به همین مطلب دارد.

بنابراین کسی که بحث فردیت را به طور خالص مطرح می کند ، این نه معقول است ، نه مطلوب است و نه حتی ممکن. پس این که در اسلام  مفهوم عبادت توسعه پیدا کرد و این که هر کاری برای خدا انجام شود عبادت محسوب می شود ؛ از آشپزی و رفتگری و غیره ، ناظر بر همین مفهوم است. بنابراین فردگرایی مطلق به هیچ وجه وجود ندارد.

امروز می بینیم که ذهن جوانان ما هم به شدت درگیر این موضوع است. برخی از آن ها قائل به این هستند که ابتدا باید خودسازی کرد . اما از خودسازی چیزی در ذهن شان است که به این زودی ها تمام نمی شود و در آن مرحله گرفتار می شوند و بعضاً وارد عرفان های کاذب می شوند.

بنابراین از رویکردهای مختلف می توان وارد این موضوع شد که به برخی از آن ها اشاره شد. البته از تمام این رویکردها می توان به ضرورت کار تشکیلاتی رسید.

امام (ره) می فرمودند : “همه چیز در قیام لله است” . ایشان معتقد بودند معرفت الله نیز در قیام لله است. قیام لله هم کار فردی نیست ، بلکه کاری اجتماعی است. خدا در قرآن می فرماید : “قُل إنّما اَعَظّکم بواحدِهِ أنَ تَقَومُوا للهِ مِثَنی و فُرادی”. اگر خدا فرموده بود “قل انما اعظّکم بواحده ان تقوموا لله” ، باب فردیت باز بود. هم چنین اگر فرموده بودند “قل انما اعظکم بواحده ان تقوموا لله فرادی”. کلمه “تقوموا” به همه خطاب می کند ، یعنی می فرماید همه باید این کار را انجام دهند. اگر نشد دوتا دوتا و اگر نشد یکی یکی. بنابر همین است که عده ای از فقها می گفتند اصل در نماز ، تشکیل جماعت است و اگر نشد فرادی. نه مثل حالا که اصل بر نماز فرادی است و اگر شد ، جماعت.

تعابیر دیگری هم داریم ، مثل اینکه: “توبوا الی الله جمیعاً” . خوب می گفت توبه کنید. جمیعاً چرا؟ ویا این آیه که : “واعتصموا به حبل الله جمیعاً “. خوب جمیعاً چرا؟ این معنایش این نیست که همه باید این کار را انجام دهند ، ولو تک تک و به صورت جداگانه. چراکه در انتها واژه “جمیعاً” آمده و بعد هم تأکید شده که “ولا تفرقوا” یعنی به صورت فردی این کار را نکنید. اگر کمی دقت کنیم ، بسیاری از آیات قرآن به ضرورت کار جمعی و تشکیلاتی اشاره دارند. مثلاً در جای دیگری آمده : “و قاتلوا ائمة الکفر” . خوب واضح است که سران کفر را با یک کار فردی نمی توان نابود کرد . بالاخره این ها محافظ دارند ؛ تشکیلات دارند؛ از آن ها حفاظت می شود. پس خود به خود کار تشکیلاتی می خواهد. بحث “تقیه” هم همین طور است. اساساً تقیه یعنی تشکیلات. کسی که کار فردی می کند که به تقیه نیاز ندارد. بنابراین مثال های فراوانی در این باب وجود دارد.

امام (ره) می فرمودند همه چیز در قیام لله است . حتی ایشان معتقد بودند اخلاق هم در قیام لله است. عرفا و اساتید اخلاق در مکتب خودشان محورهای متفاوت داشته و دارند. محور اصلی مکتب اخلاقی امام (ره) که وجه ممیز بارز و شاخص ایشان از دیگران است ، همین است. یعنی مکتب اخلاقی ایشان بر محور قیام لله است و ما این مطلب را از ایشان آموخته ایم که همه چیز در قیام لله است. این است که روحیه امام را از روحیه بسیاری دیگر از بزرگان متفاوت می کند.

بنابراین به نظر امام ، این که کسی بگوید من می خواهم خودسازی کنم تا بعد جامعه را بسازم ؛ این از همان اول خودخواهی در درونش هست ، چون می خواهد برود و خودش را بسازد. اما کسی که از اول می خواهد قیام لله کند و دین خدا را حاکم کند ، می بیند که برای این کار باید خیلی کارها انجام دهد ؛ ازجمله این که خودش را بسازد ، خانواده اش را بسازد ، جامعه اش را بسازد و… . پس یکی از آن همه کاری که باید انجام بدهد خودسازی است.

اما متأسفانه برخی می گویند اول باید خودسازی کنیم تابعد بتوانیم جامعه را بسازیم. بعد هم آن قدر در این خودسازی غرق می شوند که هیچ وقت به دومی نمی رسند. حالا چه کسی سرباز گیری کرده ؟ مسلماً شیطان!

پس به گفته امام حتی معرفه الله هم در قیام لله است. مثلاً اگر کسی بخواهد توکل را بفهمد ؛ توکل که در سیر و سلوک فردی معنا پیدا نمی کند. بلکه وقتی فرد با طاغوت درگیر می شود مفهوم اصلی توکل را درک می کند. وقتی فقر ، گرسنگی ، درگیری و شکنجه پیش آمد توکل را می فهمد. پس همه چیز در قیام لله است.

نویسنده:مهدی تلوری (عضو هیأت علمی دانشگاه علم و صنعت و مشاور عالی ریاست سازمان ملی جوانان)

همچنین ببینید

تشکل‌، این‌ گونه باید!(تشکیلات اسلامی با بهره‌مندی از نظرات شهید بهشتی)۲

اشاره: در قسمت قبلی بیان شد که دغدغه کار تشکیلاتی منسجم و تربیت نیروهایی باتوان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Solve : *
14 + 2 =