خانه / تشکل / خروج از اهداف، آغاز افول تشكيلات است

خروج از اهداف، آغاز افول تشكيلات است

در مصاحبه با معاون سواد آموزی استان قم

حجت الاسلام و المسلمین قاسمی نیا

به کوشش مجتبی حاجیلو

هفتم دی ماه سالروز تاسیس نهضت سواد اموزی به فرمان امام خمینی (ره) است. نهضت سواد اموزی یکی از نهاد های پر ثمر انقلابی است که با دغدغه های انقلابی و نگاه جهادی بنیان گذاره شد. در طول دوران جمهوری اسلامی فراز و فرود هایی را در تشکیلات انقلابی خود شاهد بود که تجربه هاي ارزنده ای برای تشکل های همسو به ارمغان دارد. آنچه در ادامه آمده است گفت‌وگويي است با حجت‌الاسلام قاسمي‌نيا، معاون سوادآموزي آموزش و پرورش استان قم، دربارة فعاليت‌هاي تشكيلاتي اين نهاد ارزشمند.

س:برای شروع گفتگو بفرمایید نهضت سوادآموزی چگونه به وجود آمد؟

تقریباً یازده ماه از پیروزی انقلاب اسلامی بیشتر نگذشته بود که به فرمان امام بزرگوار رحمت‌الله علیه معمار کبیر انقلاب اسلامی در هفتم دی سال ۱۳۵۸ نهضت سوادآموزی تشکیل شد. امام در آن پیام تاریخی‌شان برای تأسیس نهضت سوادآموزی فرمان آموزش برای همه را دادند . سازمان‌های بین‌المللی بعد ده سال در سال ۶۸ شعار آموزش برای همه را دادند اما امام بزرگوار ما در پیام تاریخی‌شان برای تشکیل نهضت سوادآموزی در قسمتی‌ از آن فرمودند که از جمله حوائج اولیه برای هر ملتی در ردیف بهداشت و مسکن بلکه مهم‌تر از آن‌ها آموزش برای همگان است. این هم از ژرف‌اندیشی ها و آینده‌نگری های امام عزیز و بزرگوارماست. البته ناگفته نماند گزارش اولیه و پیگیری اولیه این مسئله را شهید باهنر ،رجائی و بهشتی از وضعیت بی سوادان کشور مطرح میکنند که امام بعد از چند روز این فرمان را میدهند.

س: ساختار نهضت سواد اموزی چه تحولاتی داشته است؟

ج:در ابتدا مانند سایر نهاد های انقلاب فعالیت خودش را شروع کرد. جوانان و دانشجویان دغدغه مند هم در نهضت و هم جهاد سازندگی مشترکا هر وظیفه ای را می دیدند بر عهده میگرفتند و به دنبال انجام ان می رفتند. تا سال ۱۳۶۳ که مجلس شورای اسلامی اساس نامه نهضت سواد اموزی را تصویب کرد. فعالیت های نهضت مدون تر و اداری تر شد تا سال ۱۳۸۰ که بحثی پیرامون ادغام نهضت سواد اموزی و آموزش وپرورش به وجود امد. شورای عالی انقلاب فرهنگی در مقابل این مسئله مقاومت میکرد . دلیلش هم این بود که بیان میکرد فعالیت های نهضت کمرنگ خواهد شد اما نهایتا در سال۱۳۸۹ بنا بر مصوبه هیئت وزیران به عنوان یکی از معاونت های آموزش و پرورش در آن ادغام شد.

س:وضعیت بی سوادی در حال حاضر در کشور چگونه است؟

ج: طبق امار سال ۱۳۹۰ ، نه میلیون و هفتصد هزار نفر بی سواد مطلق در کشور و تعداد ده میلیون نفر کم سواد در حد دوره ابتدایی وجود دارد .

س: سیستم اولیه نهضت سواد آموزی بر اساس وظیفه- مسئولیت بود. تا اینکه در مجلس اساس نامه نهضت مدون شد. چقد ان فضا الان هم جریان دارد؟

ج: بله ابتدای انقلاب ، نیروی های انقلاب به صورت خودجوش به سمت فعالیت های جهادی رفتند و بر اساس وظیفه مسئولیت ها را بر عهده می گرفتند. حتی در ابتدا برخی افراد بین نهضت و جهاد سازندگی یکی بودند. البته بعد از تصویب اساس نامه مقداری برنامه ها مدون تر شد ولی از ان فضای اولیه فاصله هایی ایجاد شد. البته با تغییراتی که الان در نهضت صورت گرفته خیلی از آن فضا فاصله ایجاد شده است.  ولی خب عزیزانی که در نهضت فعالیت میکنند نسبت به سایر معاونت های آموزش و پرورش از روحیه جهادی و انقلابی بیشتری برخوردارند.

س: به نظر شما برای احیا روحیه انقلابی و استمرارش در برنامه های چه راهکار هایی وجود دارد؟

ج: به نظر من نه تنها در نهضت سواد اموزی بلکه در تمام اموری که بر اساس روحیه انقلابیگری ایجاد شده است و تاکید امام خامنه ای عزیز هم بر حفظ همین روحیه است برگشت به نظرات و فرامین امام خمینی است. امام پیرامون نهضت کلمه بسیج را به کار بردند کلمه جهادی را به کار بردند کلمه خودجوش را به کار برند .اصلا کلمه نهضت یعنی خودجوش و برخاسته از خود مردمی که دغدغه داشته باشند و برای این کار حرکت کنند و از پا نایستند و توقف هم نداشته باشند.

س: چقدر ساختار نهضت تلاش کرده ساختار خود را با اهداف اولیه هماهنگ نگه دارد؟

ج: یک آفت هایی که ساختار سازمانی دارد این است که خودش را دیر با کار های جهادی ، بسیجی و انقلابی وفق می دهد. نمونه این مسئله را  در جهاد سازندگی به صورت کامل میبینیم. زمانی که جهاد سازندگی بود حجم فعالیت های جهادی و کارهای انجام شده ملموس بود تا اینکه با کشاورزی ادغام شدو الان هم فعالیت ها جهاد کشاورزی را میبینیم. در نهضت سواد اموزی هم یک سری از همین اتفاقات افتاد. اگر آن روحیه ی سال های اول نهضت سواد اموزی اگر بود یا اگر همین الان همین که هست تقویت بشود مطمئنا توفیقات بیشتری به دست می اوریم. مطمئنا کارهای تشکیلاتی گرفتار بروکراسی اداری می شود ناگزیر از ماموریت های خود عقب می افتد. امام در پیامی که برای نهضت میدهند بیان میکنند که باید از قرطاس بازی در این موضوع جلوگیری شود. امام یکی دو بار از این لفظ استفاده کرده اند ان هم در کار نهضت سواد اموزی بوده است. این مسئله نه تنها در کار نهضت بلکه در همه تشکیلات  انقلابی باید مورد توجه قرار گیرد.

البته یکی از مشکلاتی که نهضت در حرکت جهادی خود داشت این بود که بحث میان بخشی اش با سایر نهاد ها فعال نبود. و این مسئله ضربه هایی را به فعالیت نهضت سواد اموزی وارد کرد.

یکی از مشکلات نهضت دور شدن از بعدمردمی آن بوده است. تشکیلات کلا اینگونه است. هر چه ما بعد مردمی اش را حفظ  کردیم موفق شدیم. و اگر بخواهیم موفقیت داشته باشیم باید بعد مردمی را تقویت کنیم.

س: به نظر شما علاوه بر این یکی از افت های مهمی که اگر تشکیلات به آن توجه نداشته باشد گرفتار آن می شود و در حرکت نهضت سواد اموزی مشاهده می شود چیست؟

ج: به نظر من یکی از مهمترین افت های تشکیلات و فعالیت های انقلایی روزمرگی و گذر زمان هست. اگر حرکت های انقلابی در گیر فعالیت های روزانه خودشان بشوند و اهدافشان در گذر زمان فراموش یا کمرنگ بشود آن توانی که باید مطابق اهداف هزینه کنند را انجام نمی دهند و این شروع افول حرکت انقلابی در تشکیلات است.

س: ارتباط شما با اتحادیه انجمن های دانش اموزی چگونه است؟ جه ظرفیت هایی برای استفاده از توان اتحادیه در معاونت سواد اموزی وجود دارد؟

ج:به نظر من یکی از مهمترین گروه هایی که در ریشه کنی بی سواد میتوانند به سواد اموزی کمک کنند خود دانش آموزان هستند.اتحادیه هم مجموعه ای منسجم از دانش آموزان با دغدغه هستند از چند جهت می شود از این ظرفیت استفاده کرد. اول اینکه بچه های انجمن در شناسایی ، معرفی و تشویق بی سوادان چه پدر مادر خود و چه بستگان برای حضور در برنامه های نهضت سواد اموزی کمک کنند.  البته در این رابطه با استان قم همکاری هایی داشته ایم ولی کافی نبوده است.

علاوه بر این آموزش بی سوادانی که معرفی می شوند را خود دانش اموزان اتحادیه بر عهده بگیرند و حتی قرار داد کاری و مالی نیز ببندیم که نیاز به یک تفاهم نامه ملی است. در حال حاضر دانش اموزی که یک بی سواد را اموزش بدهد و به مرحله ای برساند در امتحانات نهضت موفق شود مبلغ هفتصد هزار تومان و به خود فرد بی سواد مبلغ یکصدو سی و نه هزار تومان پاداش پرداخت می شود. می‌توانم بگویم که ما از وجود نه تنها اتحادیه بلکه از وجود خود دانش‌آموزان به معنای عامش در امر سوادآموزی کشور نتوانستیم استفاده کنیم و واقعاً هم جایش خالی است.

س: نکته ای اگر در پایان مد نظر شما هست بفرمایید؟

ج: یکی از نقاط مغفول در اموزش و پرورش که خوب هست اتحادیه نگاه ویژه ای به ان داشته باشد مدارس ماندگاریست که در هر استان به صورت محدود وجود دارد. برای مثال اگر شهید گمنامی در آن ها دفن شود یا برنامه های مستمر و متناسبی برنامه ریزی شود خیلی مناسب است.

تشكر مي‌كنم از وقتي كه در اختيار ما گذاشتيد.

همچنین ببینید

تشکل‌، این‌ گونه باید!(تشکیلات اسلامی با بهره‌مندی از نظرات شهید بهشتی)۲

اشاره: در قسمت قبلی بیان شد که دغدغه کار تشکیلاتی منسجم و تربیت نیروهایی باتوان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Solve : *
25 + 17 =