خانه / طرح درس / شیوه نامه ارائه طرح درس(آفتابگردان)

شیوه نامه ارائه طرح درس(آفتابگردان)

مربيان گرامي! پيش از ارایه‌ی شيوه‌ی طرح بحث در قالب فرم مرحله‌ی دوم، چند نكته را يادآوري مي‌نماييم.

  1. مهم‌ترين فايده‌ی فرم‌هاي مراحل طرح‌ بحث، سوق دادن خيمه‌هاي معرفت به سمت مخاطب محوري است؛ يعني در خيمه، آنچه مخاطب لازم دارد، مطرح شود، نه آنچه مربي مي‌داند؛ و رعايت اين دو مرحله طبق فرم‌هاي ارایه شده، ما را به مطلوب مي‌رساند.
  2. مرحله‌ی اول فرم، باید با توجه به مخاطبان هر خيمه تهيه شود؛ هر چند شايد بسياری از موارد مشترك بين عموم دانش‌آموزان باشد و طبق اولويت‌بندي براي همان مخاطبان، مباحث مطرح شود.
  3. در شماره‌ی قبل، يك نمونه‌ی تكميل شده‌ی فرم مرحله‌ی اول طرح بحث در موضوع نگاه ارایه شد؛ در اين شماره در موضوع نگاه، فرم مرحله‌ی دوم به صورت تكميل شده ارایه مي‌شود.
  4. سعي ما بر آن است كه در هر شماره، در يك موضوع، يك نمونه از مرحله‌ی اول و دوم را ارایه دهيم.
  5. از مربيان محترم تقاضا مي‌نماييم مواردي را كه احتياج به توضيحات بيش‌تري دارد، متذكر شوند، تا ما در شماره‌هاي بعدي، توضيحات كاملي ارایه نمایيم.
  6. از مربيان محترم مي‌خواهيم كه در یک موضوع فرم‌های مرحله‌ی اول و مرحله‌ی دوم را تكميل نمایيد و براي ما بفرستيد.

فواید:

الف. ارزيابي خود مربي از كار تمريني خود.

ب. ارزيابي از كار تمريني مربيان.

ج. نقد و بررسي فرم‌هاي تكميلی و ارسالي.

د. بهترين‌هاي ارسالي به نام خود مربي ـ همراه با نقد و بررسي آن در نشريه چاپ می‌شود.

توضيحات مرحله‌ی دوم فرم‌ طرح بحث

نكته‌‌ی مهم: هدف اصلي در خيمه‌هاي معرفت، مهيا کردن دانش‌آموزان براي كسب معرفت و شناخت و تقرب به خداي متعال است و اين كار بیش‌تر با تفكر و انديشه حاصل مي‌شود، لذا در خيمه‌ها، ما بايد بیش‌تر دنبال اقناع و رشد انديشه و تفكر باشيم؛ پس هدف صرفاً انتقال معلومات به مخاطب نيست و ما نبايد با ياد دادن، مانع ياد گرفتن و لذت تفكر مخاطبان خود شويم.

مقدمه:

در مقدمه، سه چيز مهم به نظر مي‌رسد:

  1. شروع، جالب و جذاب باشد؛
  2. شروع، متنوع باشد(داستان، خاطره، شعر، نثر، دعا و…)؛
  3. در شروع، ايجاد انگيزه قوي صورت گيرد.

برای ايجاد انگيزه، دو حالت وجود دارد:

الف. در بعضي از جلسات، انگيزه‌ی لازم براي مباحث وجود دارد و ما بايد كاري كنيم كه انگيزه‌ها براي گوش دادن و پيگيري بالا رود؛

ب. در برخی از جلسات، انگيزه‌ای براي گوشي دادن و پيگيري مباحث نیست، كه بايد ايجاد شود.

راه‌هاي ايجاد انگيزه عبارتند از:

  1. ابهام؛
  2. داستان و قصه‌گويي؛
  3. سؤال؛
  4. تعريف از مطلب؛
  5. بيان ضرورت مطلب.

(در شماره‌هاي بعدي، هر كدام از اين روش‌ها، به صورت مفصل با نمونه ارایه خواهد شد.)

طرح مسأله

موارد مهم برای تذكر عبارتند از:

  1. این قسمت بسيار مهم و اساسي است، چون اگر مسأله به خوبي مطرح شود، ۵۰ درصد موفقيت حاصل خواهد شد؛
  2. اگر مسأله به خوبي مطرح گردد، مخاطبان با جديت بيش‌تري وارد بحث مي‌شوند و تعامل طرفين به خوبي حاصل مي‌شود؛
  3. بدون یك طرح مسأله‌ی خوب، نمي توان يك خيمه‌ی گرم و فعال داشت؛
  4. مربي با ارایه‌ی چند طرح مسأله در چند جلسه‌ی خيمه، عملا مهارت چگونگي طرح مسأله را به مخاطبان آموزش مي‌دهد؛
  5. در طرح مسأله، بايد به موارد زیر توجه داشت:

الف. اگر مسأله مطرح بود (يعني نياز يا مشكل يا دغدغه‌ی دانش‌آموز بود) احتیاج به مقدمه ندارد؛

ب. اگر مسأله مطرح نبود، بايد طرح شود و احتياج به مقدمه دارد (اگر كسي خوب مرحله‌ی اول طرح بحث را كار كرده باشد، در این‌جا موفق‌تر است)؛

ج. ايجاد شبهه با طرح مسأله تفاوت دارد. ما نبايد در طرح مسأله، شبهات را مطرح كنيم، اما اگر مطرح كرديم، نبايد بي‌پاسخ بماند يا اصلا پاسخ نداشته باشد.

توضيحات تكمیلي راه‌هاي طرح مسأله (سؤال، بيان موضوع،…) در شماره‌‌هاي بعدي ان‌شاءالله مطرح خواهد شد.

حل مسأله

نكات مهم شامل این موارد است:

  1. حل مسأله در خيمه غالباً تعاملي و با كمك دانش‌آموزان صورت مي‌گيرد؛
  2. در حل مسأله بايد مربي به حيطه‌هاي شناختي و عاطفي و رفتاري توجه زيادي نمايد، تا بتواند مسأله را خوب حل کند؛
  3. در حين حل مسأله، مربي بايد به گونه‌ای عمل نماید كه مخاطب احساس كند جواب و حل مسأله كاملا جديد است، يا این ‌که جواب به دست آمده حاصل تلاش و نظرات دانش‌آموزان است؛
  4. بعد از چند جلسه خيمه، مهارت حل مسأله به دانش آموزان انتقال داده مي‌شود.

ايجاد تنوع:

حتماً ما بايد به خيمه‌ی خود تنوع ببخشيم، كه اين تنوع بخشي، گاهي با بيان خاطره‌‌یی احساسی و جالب و خنده‌دار، يا با خواندن شعر، طرح معما و سؤال، اجراي مسابقه‌ی عملي و… مي‌باشد.

نقطه‌ی اوج محتوايي:

نقطه‌ی اوج محتوايي در مقابل نقطه‌ی اوج صدايي است، كه منظور از نقطه‌ی اوج محتوايي، يعني هدف و حرف اصلي از مباحث خيمه، كه مثلا امروز در خيمه حرف اصلي ما كنترل نگاه خواهد بود.

تذكر: حرف اصلي را نمي‌شود اول گفت. بهتر است حرف اصلي پنهان باشد، تا بعد از طي مراحلي كه مخاطب كاملا آماده شد، حرف اصلي كه همان نقطه‌ی اوج محتوايي است، بيان شود. پس لازم است كه سه فرم نقطه‌ی اوج محتوايي كاملا مشخص و نوشته شود.

خاتمه و جمع بندي

  1. در بعضي از خيمه‌ها يا در برخی از جلسات، با توجه به مخاطبان يا با توجه به موضوع،‌ جمع‌بندی ضروری است، اما در بعضي از جلسات لازم نیست. تشخيص ضروري بودن يا نبودن آن بر عهده‌ی مربي است.
  2. بعضي از مخاطبان با این‌ که خودشان به جمع‌بندي مي‌رسند، ولي كاملا مشتاقند كه آن جمع‌بندي را از زبان مربي بشنوند تا تأييد شود.
  3. گروهی از مخاطبان، در بعضي از موضوعات احتياج به بيان جمع بندي ندارند.

تكليف و نكات مهم آن

  1. در هر جلسه حتماً تكليف خاصي براي دانش‌آموزان در نظر بگيريم.
  2. حجم تكليف كم و كيفی باشد.
  3. علايق مخاطب و نيازها و مشكلات و دغدغه‌هايش كاملا لحاظ شود.
  4. تكليف، سخت و دست نيافتني نباشد، اما خيلي ساده و كم اهميت هم نباشد.
  5. تكاليف حتماً بايد در يکي از حيطه‌هاي شناختي يا عاطفي يا رفتاري طرح شوند.

توضيح چگونگي ارتباط با مسأله‌يابي و مطالب قبل و بعد (كه در حاشيه‌ی سمت چپ قرار گرفته است)

  1. براي تأثير گذاري بهتر بر مخاطبان، دادن نظم منطقی و چينش مناسب، لازم است كه اين حاشيه نوشته شوسد.
  2. در نوشتن حاشيه، بايد علت انتخاب داستان براي شروع يا شعر يا طنز يا… كه مثلا چون با توجه به فرم مرحله‌ی اول، مخاطب شوخ طبعي را دوست دارد، من طنز را براي شروع انتخاب كرده‌ام.

همچنین ببینید

طرح درس اهميت حضور در مسجد

شروع خدا را باید شاکر باشیم که بنده و شما را در مسیری قرار داد …