خانه / طرح بحث / طرح درس اهميت حضور در مسجد

طرح درس اهميت حضور در مسجد

شیوه نامه ارائه طرح درس آفتابگردان

مراحل طرح بحث اهمیت حضور در مسجد- مخصوص دختران

مراحل طرح درس اهمیت حضور در مسجد – مخصوص پسران

شروع

خدا را باید شاکر باشیم که بنده و شما را در مسیری قرار داد تا رسالتی بزرگ را به عهده بگیریم، رسالت نجات غریقی، رسالت دست‌گیری از بندگان خدا، رسالت مبارزه با جبهه باطل و در یک کلام، «توفیق جهاد فرهنگی» و خداوند متعال فرمود: «فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدينَ عَلَى الْقاعِدينَ أَجْراً عَظيماً»[۱]

مجاهد راه خدا دائماً در تیررسِ غفلت، لغزش، تندروی و کندروی است برای مصونیت از این تیرها باید چه کرد؟ یا اگر مجاهدی آسیب دید چه باید بکند؟

در میادین جنگ برای سربازان مقرهایی تعبیه می‌شود که اگر آسیب دیدند درمان شوند، اگر حمله سنگین شد به آنجا پناه ببرند تجدید قوا کنند و دوباره به میدان برگردند، مقرّ ما در جنگ فرهنگی کجاست؟ جان‌پناه‌مان، درمان‌گاه‌مان، محل تجدید قوای معنوی‌مان کجاست؟

اگر این جهاد، جهاد در راه خداست پس پشتیبان هم باید خداوند قادر متعال باشد.

پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص) فرمودند: «الْمَسَاجِدِ فَإِنَّهَا بُيُوتُ اللَّهِ فِي الْأَرْض‏…؛ مساجد خانه‌های خدا در زمین‌اند».

پس بهترین جان‌پناه برای مجاهد جهاد فرهنگی مسجد است. مجاهد جهاد فرهنگی نهایت تلاشش اینست که جامعه را از لوث جهالت، آلودگی به گناه، سستی و تنبلی پاک کند، حال مگر می‌شود کسی که این همت بلند را دارد از طهارت خودش غفلت کند و مسجدی جای تطهیر جان‌هاست.

« لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى‏ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِين‏؛[۲] آن مسجد که از روز نخست بر پایه‌ی تقوا بنا شده، شایسته‌تر است که در آن (به عبادت) بایستی: در آن، مردانی هستند که دوست می‌دارند پاکیزه باشند؛ و خداوند پاکیزگان را دوست دارد».

طرح مسأله

ما برای جهاد فرهنگی در راه خدا الگو و سیره‌ای پیش رو داریم این که چه طور می‌شود به یک فتح فرهنگی دست یافت در سیره‌ی پیامبر اکرم(ص) نشان داده شده است!

پیامبر(ص) پس از هجرت از مکه اول مسجد قبا را تأسیس کردند و بعد از اقامت چند روزه در آنجا، روانه یثرب شدند و در اولین گام مسجد النبی را ساختند و آن را مرکز و محور تمام فعالیت‌های خود قرار دادند و حتی حجره‌ها و خانه‌های خود را در کنار دیوار مسجد بنا کردند و بدین ترتیب یثرب با مرکزیت مسجد النبی تبدیل به مدینة النبی و مدینة الرسول شد. از این سیره‌ی پیامبرمان می‌توانیم راهبردی برای جهاد فرهنگی بدست آوریم که اگر مرکزیت یک شهر مسجد شد، و مردم یک شهر آبشخور فکری و معنوی خود را مسجد قرار دادند آن شهر و جامعه به سمت جامعة النبی و جامعة الرسول در حال حرکت است.

اگر می‌خواهید نبض ایمانی شخصی یا جامعه‌ای را بگیرید باید ببینید اهل آباد کردن مسجد هستند یا نه؟ این ملاک را قرآن به ما می‌دهد، می‌فرماید: «إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِر؛[۳] مساجد خدا را تنها کسی آباد می‌کند که ایمان به خدا و روز قیامت دارد».

آباد کردن دو مصداق دارد: ۱ـ آباد کردن ساختمان و بنای مسجد ۲ـ آباد کردن با حضور و رفت‌وآمد به مسجد

مساجد پناه‌گاهند

از امام سجاد(ع) روایت شده که موسی بن عمران فرمود: پروردگارا چه کسانی را در روز قیامت که هیچ سایه‌ای به جز سایه‌ی تو نیست، در سایه‌ی عرشت قرار می‌دهی؟ پس خداوند به او وحی نمود:‌ کسانی که به مساجد من پناه می‌آورند همچون عقاب‌ها که به آشیان‌هایشان پناه برند.

از امام صادق(ع) نقل شده که: چه چیزی شما را منع می‌کند از این که هر گاه ناراحتی و سختی از ناراحتی‌ها و غم‌های دنیا به سوی شما آمد وضو بگیرید و داخل مسجد شود و دو رکعت نماز بخواند و در نمازش از خداوند کمک بطلبد، مگر  نشنیده‌اید که خداوند می‌فرماید: و کمک بگیرید به وسیله‌ی صبر و نماز از خداوند.

اگر تهذیب نفس سخت است، اگر شیطان و نفس حریف ورزیده‌ای هستند، اگر جهاد فرهنگی طاقت‌فرسات به آشیانه برگردیم و از خداوند عزیز رحیم کمک بخواهیم.

علویون اهل مسجدند

به امیرالمؤمنین(ع) خبر رسید که گروهی برای نماز در مسجد حاضر نمی‌شوند، حضرت برای مردم سخنرانی کرد، و در ضمن آن فرمودند: گروهی برای نماز خواندن با ما در مساجد حاضر نمی‌شوند، اینان حق ندارند با ما بخورند و بیاشامند و مشورت کنند و با ما ازدواج کنند و نیز حق ندارند از بیت‌المال مسلمین استفاده کنند مگر این که در نماز جماعت ما حاضر شوند. نزدیک است که اگر آن‌ها از کار خود دست برندارند فرمان دهم خانه‌های آنان را با آتش بسوزانند.

نماز قبول نماز اهل مسجد است

امام صادق(ع) فرمودند:‌ کسی که در خانه‌اش نماز جماعت بگذارد تا از شرکت در جماعت مسجد خودداری کند، نماز او و کسانی که با او نماز می‌گذارند مورد قبول نیست مگر این که دلیل موجهی بر ترک مسجد داشته باشد.

غفلت

امام حسن(ع) فرمودند: غفلت آن است که مسجد را فراموش کنی.

نمازِ محبوب

ابراهیم بن میمون می‌گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: مردی برای ما نماز می‌گذارد و ما به او اقتدا می‌کنیم، آیا این در نزد شما محبوب‌تر است یا در مسجد نماز خواندن؟ امام فرمود: در مسجد نزد من محبوب‌تر است.

هشت اثر مسجد رفتن

امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند: کسی که به مسجد رفت‌وآمد می‌کند، یکی از امور هشت‌گانه نصیب او می‌شود:‌ برادری ایمانی که در مسیر خداوند از او استفاده کند، علم و دانشی نو و تازه، فهم و درک آیه‌ای از آیات قرآن، شنیدن سخنی که او را به هدایت رهنمون باشد، رحمتی که انتظار آن را از جانب خداوند می‌کشد، سخنی که او را از گمراهی و هلاکت باز‌می‌دارد، ترک گناه به سبب روح خشیت و خداترسی یا به خاطر حیاء از برادران ایمانی.

حل مسأله

دوستان گرامی مسجد برای خود آداب و احکامی دارد که ما برای این‌ که استفاده بیشتری از فضای مبارک مسجد ببریم، قسمتی از احکام مسجد که مربوط به استفاده کنندگان از مساجد می‌باشد را مطرح می‌کنیم.

                                       مستحبات

احکام مسجد سه دسته است       مکروهات

                                      محرمات

قسمت اول:‌ مستحبات

  1. با طهارت بودن

رسول گرامی اسلام فرموده است که خداوند می‌فرماید:‌

«همانا مساجد خانه‌های من هستند در زمین، برای اهل آسمان می‌درخشند آن چنان که ستارگان برای اهل زمین پرتوافشانی می‌کنند. همانا خوشا به حال کسی که مسجد خانه‌اش باشد و خوشا به حال کسی که در خانه‌اش وضو بگیرد سپس به زیارت من در خانه‌ام بیاید، همانا بر زیارت شده است که زائرش را گرامی بدارد.

  1. آراستگی و زینت

امام حسن مجتبی(ع) برای اقامه نماز، بهترین لباس‌هایش را می‌پوشید. علت را از وی پرسیدند، حضرت فرمود: خداوند زیباست و زیبایی را دوست دارد. من برای خدایم خود را آراسته می‌کنم چون او می‌گوید: زینت خود را نزد هر نمازی به تن کنید و من دوست دارم که بهترین لباسم را بپوشم.

  1. اذکار و ادعیه

از رسول اکرم(ص) روایت شده که به هنگام ورود به مسجد این دعا خوانده شود:

«بِسْمِ اللَّهِ وَ عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه‏».[۴]

 

  1. وارسی ته کفش

در کتاب مکارم الاخلاق از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: هنگامی که به درب مساجد می‌رسید مواظب و مراقب کفش‌های خود باشید.

  1. گام نهادن با پای راست

امام صادق(ع) فرمود: به هنگام ورود به مسجد پای راست را پیش بدار و بر پیامبر و خاندانش درود فرست.

  1. خواندن نماز تحیت

ابوذر از حضرت رسول اکرم(ص) نقل نموده است: بر پیامبر(ص) وارد شدم در حالی که در مسجد نشسته بود فرمود: اباذر، برای مسجد تحیت است، گفتم تحیت آن چیست؟ فرمود: دو رکعت نماز که بجا آوری.

وقتی انسان وارد مسجد می‌شود، مستحب است دو رکعت نماز به قصد تحیت و احترام مسجد بخواند، و اگر نماز واجب یا مستحب دیگری هم بخواند کافی است.

  1. خوشبو کردن خود و سایر آداب

مستحب است خود را خوشبو کند، کثرت رفت‌وآمد به مساجد مستحب است، از همه زودتر به مسجد آید و از همه دیرتر از مسجد بیرون رود، موقع بیرون رفتن اول پای چپ را بگذارد، جارو کردن و نظافت مسجد.

 

قسمت دوم: مکروهات

  1. خوردن پیاز و سیر هنگام ورود به مساجد

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هر کس از سبزی‌هایی که بوی نامطبوع دارند بخورد به مسجد نزدیک نشود تا بوی آن از بین برود.

  1. انجام کارهای لغو و بیهوده در مساجد

امام صادق(ع) نقل فرموده‌اند: پیامبر اعظم(ص) مردی را دید که در مسجد سنگریزه پرتاب می‌کند، حضرت فرمود: این سنگریزه‌ها تا بر زمین واقع گردند تو را لعنت می‌کنند. سپس حضرت فرمود: پرتاب کردن سنگریزه در مجامع (کارهای بیهوده و سبک)، از اخلاق قوم لوط است و سپس این آیه قرآن کریم را تلاوت نمود: «و در مجامع ایشان به اعمال زشت و ناشایست دست می‌زنند».

  1. آب دهان انداختن در مساجد

حضرت رسول اکرم(ص) فرمود: هر کس آب دهانش را به احترام مسجد فرو برد، خداوند آن آب دهان را وسیله‌ی صحت و عافیت از بلاهای جسمی‌اش قرار می‌دهد.

  1. بالا بردن صدا در مساجد

بلند حرف زدن و فریاد زدن در مسجد کراهت دارد.

پیامبر فرمودند: «صداها در مسجد بالا نرود و سخنان باطل در آنجا رد و بدل نشود…».

  1. خوابیدن در مسجد

خوابیدن در مسجد کراهت دارد مگر شخص عذری داشته باشد یا مثلاً در آن شهر بی‌جا و مکان باشد.

  1. خرید و فروش در مساجد

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: از خرید و فروش در مساجد بپرهیزید.

قسمت سوم: محرمات

  1. غصب مکان نمازگزار

یکی از کارهایی که بر استفاده‌ کنندگان از مسجد حرام است غصب کردن مکان دیگر نمازگزاران است.

  1. ورود جنب، حائض و نفساء به مسجد (حکم مناسب جنسیت مخاطب خود را فقط بگویید)

ورود افراد جنب، حائض یا نفساء به مسجد حرام است اما اگر این افراد از یک در داخل و از در دیگر خارج گردند و یا برای برداشتن چیزی بروند مانعی ندارد.

  1. نجس کردن مسجد

نجس کردن مساجد به هر نجاستی حرام است. و در صورت نجس شدن مسجد، واجب فوری است که مسجد را تطهیر کنند.

هم‌چنین همراه داشتن نجاست اگر اهانت به مسجد محسوب شود و یا قصد اهانت داشته باشد حرام است.

  1. ورود مشرکین به مساجد

وارد شدن غیر مسلمین به مساجد ممنوع است. و وارد کردن ایشان حرام است.

مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی در مورد ورود غیر مسلمان‌ها به مساجد می‌فرمایند: ورود آنان به مسجد غیر از مسجد الحرام و مسجد النبی فی نفسه منعی ندارد مگر آن که موجب نجس شدن یا هتک حرمت مسجد یا توقف جنب در مسجد باشد.

  1. ورزش کردن در مساجد

از محضر مقام معظم رهبری حفظه الله تعالی سؤال شده: آیا ورزش نمودن در مسجد جایز است؟

پاسخ‌ داده‌اند: مسجد جای ورزش نیست.

  1. پخش موسیقی در مسجد و فیلم‌های سینمایی

ایشان فرموده‌اند: مراعات  احترام مسجد واجب است. اگر پخش موسیقی در مسجد با حرمت آن سازگاری نداشته باشد حرام است، حتی اگر موسیقی غیر مطرب باشد.

سخنی با عزیزان مربی و سرگروه

  1. اصل انس با مسجد و ارتباط با مسجد یک هدف تربیتی مهم است. بنابراین در صورتی که مساجد به هر دلیلی اجازه‌ی فعالیت در فضای مسجد را نمی‌دهند، از اصل حضور در نماز جماعت مسجد نگذرید، یعنی برنامه‌هایتان را خارج مسجد داشته باشید و فقط برای اقامه‌ی نماز به مسجد بروید. توجه داشته باشید که هدف ارتباط با مسجد در تمام طول سال باید پیگیری شود.
  2. انس با مسجد نباید تبدیل به عدم رعایت آداب مسجد شود، لذا ظرفیت مخاطبین خود را در مقدار زمان حضور در مسجد بسنجید.
  3. همکاری در فعالیت‌ها و برنامه‌های مسجد موجب تعلق خاطر و انس می‌شود برای آن تدبیری بیندیشید.
  4. حداقل زمان شرکت دانش‌آموزان در نماز جماعت مسجد را تعیین کرده، پیگیری نمایید. به عنوان مثال: دو وعده‌ نماز در هفته.
  5. نزدیکی به محل سکونت مجموع اعضای قرارگاه، شایستگی امام جماعت، بد نام نبودن آن مسجد را مورد ملاحظه قرار دهید.
  6. رفت‌وآمد دانش‌آموزان به مسجد را مورد کنترل قرار دهید و خانواده‌ها را به نظارت رفت‌وآمد فرزندشان توجه دهید.
  7. خیلی خوبست اگر جلسه‌ای را با والدین در موضوع نقش و جایگاه مسجد در تربیت نسل جوان تشکیل دهید، با دو هدف: الف) زمینه‌سازی برای ارتباط مستمر اعضای قرارگاه با مسجد ب) انگیزه‌بخشی به خود والدین برای انس با مسجد.

نکاتی برای قرارگاه‌های دخترانه

  1. در انتخاب مسجد، سلامت محیط پیرامون مسجد و نزدیکی به منازل دانش‌آموزان را مورد دقت قرار دهید.
  2. زمان قرار در مسجد را فقط برای نماز ظهر و عصر بگذارید و از دانش‌آموزان بخواهید فقط و فقط در دو روز مشخص شده در آن مسجد حاضر شوند مگر با والدین خود رفت‌وآمد کنند.
  3. اگر فعالیتی در مسجد تدبیر می‌کنید، حتماً خیلی کم و در زمان حضور خودتان باشد.
  4. تلاش کنید نظر مادران را برای حضور با فرزندشان در مسجد جلب نمایید.

 

منابع

قرآن مجید

مسجد در روایت و اخبار، مرتضی رستگار

احکام مسجد، جمعی از پژوهشگران

سیمای مسجد در قرآن

اجوبة الإستفتاآت،‌ مقام معظم رهبری دام ظله

 

 

 

[۱] – سوره نساء، آیه ۹۵٫

[۲] – دعائم الاسلام، ج ۱، ص ۹۹٫

[۳] – سوره توبه، آیه ۱۸٫

[۴] – جامع الاخبار، ص ۶۸٫

همچنین ببینید

طرح درس شیطان‌شناسی

بحث شیطان شناسی از موضوعاتی است که دانش آموز بسیار با آن برخورد داشته و …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Solve : *
12 + 20 =