خانه / محیط زیست / سیره پیشوایان معصوم (علیهم السلام)

سیره پیشوایان معصوم (علیهم السلام)

در منابع اصیل روائی اسلام آمده است که انبیای الهی به کشاورزی و درختکاری ارج می نهادند و خود پیوسته به آن اشتغال داشتند. به طور کلی، همه انبیای الهی به گونه ای در عصر خویش، در ایجاد سرسبزی و حفظ آن کوشا بوده اند ؛ چنان که امام صادق(علیه السلام) فرمود: «ما بعث اللّه نبیّاً، الا زرّاعاً»؛۵ خداوند هیچ پیامبری را مبعوث نکرد، مگر این که به زراعت می پرداخت.

در روایت دیگری آن حضرت فرمود: «همه پیامبران خدا، جز «ادریس(علیه السلام)» کشاورز بوده اند.»۶

بر اساس روایات، هنگامی که آدم ابوالبشر پا به عرصه زمین نهاد، احساس گرسنگی کرد، جبرئیل امین از آسمان فرود آمد و کشاورزی و درختکاری را به او آموخت.

مرحوم کلینی از امام صادق (علیه السلام) روایت می کند که حضرت فرمود: «آنگاه که آدم به زمین هبوط کرد، به غذا و آب نیازمند شد و به جبرئیل شکایت کرد. جبرئیل در پاسخ وی گفت: ای آدم باید کشاورزی کنی. آدم گفت: دعایی به من تعلیم فرما. جبرئیل فرمود: بگو: خدایا! غیر از بهشت نیازهای دنیای مرا برآورده فرما و بر من لباس عافیت بپوشان، تا زندگی به کامم گوارا شود.»۷

این روش را پیامبران بعد از وی (حضرت آدم (علیه السلام)) یکی پس از دیگری برگزیدند و بدین سان بود که بسیاری از انسان ها، به ویژه مؤمنان، در طول تاریخ بشریت، به این شغل پاکیزه و شریف روی آوردند.

در روایات اسلامی آمده است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) با هم درخت می کاشتند. امام صادق (علیه السلام) در این باره فرمود: «کان امیرالمؤمنین یضرب بالمر و یستخرج الارضین، و کان رسول اللّه (صلی الله علیه وآله) یمص النوی بفیه و یغرسه فیطلع من ساعته…»؛۸ امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)، با بیل زمین را آماده می ساخت و پیامبر (صلی الله علیه وآله) هسته خرما را مرطوب می کرد و می کاشت… .

پیشوایان دینی، خود مربی و الگوی کامل تربیت اسلامی و انسانی اند و پیشروترین افراد در انجام کارهای نیک و شایسته می باشند ؛ از این رو، در انجام این امر مقدس، خود پیش قدم بوده اند. راوی می گوید: امام صادق (علیه السلام) را دیدم که جامه زبر کارگری بر تن و بیل در دست داشت و در میان درختان، سرگرم کار بود و چنان فعالیت می کرد که سراپای وجودش را عرق فراگرفته بود. در این حال، ابوعمروشیبانی وارد شد و امام را در آن حال تعب و رنج مشاهده کرد، پیش خود گفت: علت این که حضرت شخصاً بیل به دست گرفته است، شاید کمک یا کارگری پیدا ننموده است. جلو رفت و عرضه داشت: فدایت شوم! بیل را به من بده تا من به جای شما این کار را انجام دهم. امام فرمود: «نه ؛ من خودم دوست دارم که مرد برای تحصیل روزی خود رنج بکشد و آفتاب بخورد.»۹

ابوبصیر یکی از یاران نزدیک امام صادق (علیه السلام) می گوید: حضرت فرمود: «انی لأعمل فی بعض ضیاعی حتی اعرق…»؛۱۰ من میان زمین و باغ خود به گونه ای کار می کنم که عرق از سر و رویم می ریزد.

در این باره، تاریخ اسلام نکته های ارزنده و اعمال هدایتگری را برای ما به یادگار گذاشته است که به برخی از آن ها اشاره شد.۱۱

علاوه بر روایات فراوانی که در تشویق و ترغیب به درختکاری ذکر شد، کاشتن درخت را می توان در زمره «عمل صالح» قرار داد و آن را از مصادیق آیات و روایاتی که بر آن تأکید کرده اند، دانست.

در پاره ای از روایات نیز، به این مطلب اشاره شده است ؛ چنان که در روایتی از امام صادق (علیه السلام) آمده است که فرمود: «ستّ خصال ینتفع بها المؤمن من بعد موته: ولد صالح یستغفر له و مصحف یقرأ منه و قلیب یحفره و غرس یغرسه و…»؛۱۲ مؤمن پس از مرگ از شش خصلت سود می برد: فرزند صالح که برایش آمرزش بطلبد، قرآنی که خوانده، چاه آبی که حفر کرده و درختی که کاشته است… .

علی بن ابی حمزه می گوید: حضرت امام کاظم (علیه السلام) را دیدم که در زمینی کشاورزی یا درختکاری می کند ؛ به گونه ای که عرق از قدم های مبارکش فرو می ریزد. عرض کردم: فدایتان شوم! غلامان کجایند؟ (چرا شما با این سختی کار می کنی و آن را به دیگران وا نمی گذارید؟) حضرت در پاسخ فرمود: آنان که از من و پدرم بهتر بودند، در زمین کار می کردند.

عرض کردم: آنان کیستند؟ فرمود: پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)، و همه پدرانم با دستان خویش در زمین کار می کردند. این عمل پیامبران، رسولان و جانشینان آنان و بزرگان شایسته خداوند است.۱۳

همچنین ببینید

مسئولیت زیست محیطی جوان مؤمن انقلابی

هر ساله، نیمه‌های ماه اسفند که به هفته‌ی منابع طبیعی نامگذاری شده است، رسانه‌ها و …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 17 = 18