خانه / تربیت / راههای ایجاد محبت اهل بیت (علیهم السلام) در کودکان و نوجوانان۴

راههای ایجاد محبت اهل بیت (علیهم السلام) در کودکان و نوجوانان۴

در قسمتهای قبلی گفتیم که امروز دیگر تردید در فعالیت‌های برنامه‌ریزی دشمن برای هجوم به فرهنگ دینی و ارزش‌های اخلاقی و انقلابی ما،نشانه‌ی بی‌خبری و غفلت  است. معرفی الگوهای ناسالم به جوانان و نوجوانان و کشاندن آنان به وادی عشق های سر راهی و نمونه‌های مبتذل و اشباع گناه آلود و انحرافی این نیاز و خلأ روحی،یکی از همین دامها و برنامه هاست. با این حساب،برای صیانت جوانان و نوجوانان عزیز از این توطئه‌ها،از سنین کودکی و نوجوانی باید برنامه داشت و هوشیارانه و دقیق،در جهت تغذیه‌ی فکری و روحی و عاطفی و هدایت آنان در سیر (صراط مستقیم) بر اساس (قرآن و عترت) تلاش کرد. ایجاد محبت اهل بیت (علیهم السلام) در دل کودکان و نوجوانان و گره زدنِ اندیشه و عاطفه و محبت آنان با این خاندان پاک و نمونه،می‌تواند یکی از این برنامه‌ها به شمار آید که در قسمتهای پیشین مقداری بدان پرداختیم و اینک ادامه آن بیان خواهد شد:

آراستگی ظاهری و آماده سازی محیط زندگی

روان شناسان در بیان اهمیت فضاسازی در تربیت کودک می گویند ما در باب تربیت کودک نمی توانیم آدم ها را تک تک تربیت کنی.اگر خواهان تربیت صحیح هستیم،باید فضا ایجاد کنیم. افراد وقتی در فضای خاصّی قرار بگیرند مطابق آن فضا حرکت خواهند کرد. خیلی از چیزها،احتیاج به ارایه و آموزش مستقیم ندارد. مبحث فضاسازی یک تعلیم و تربیت پنهان است که از طرف فضاهایی که ایجاد می شود،صورت می گیرد.

در تربیت نسل منتظران ظهور،فضاسازی بسیار مؤثر است و یکی از فاکتورهای مهم در فضاسازی نیز آن است که وجود حضرت را جدی بگیریم و یادامام عصر (علیه السلام) را به عنوان یک وظیفه ی مهم در ذهن کودک القاء نماییم.هم چنین برای افزایش میزان محبت فرزند به اهل بیت (علیهم السلام) می توانیم از راه کارهای ذیل بهره ببریم:

• نصب تابلوی افضل اذکار یعنی (بسم الله الرحمن الرحیم) در قسمت ورودی منزل،تابلوی ذکر شریف صلوات بر محمد و آل محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) هم چنین تابلوهایی از سخنان معصومین (علیهم السلام) ،اشعاری در مدح امام زمان (علیه السلام) تابلوی طراحی شده با موضوعات مهدویت

• استفاده از ساعت دیواری که در آن به نحوی از امام زمان (علیه السلام) یاد شده باشد.

• استفاده از زنگ هایی که آهنگ آن یامهدی،یاعلی و… باشد.

• پخش اذان و اقامه در خانه و خواندن نماز اول وقت

• نصب صندوق صدقات در خانه و صدقه دادن برای سلامتی و فرج امام زمان (علیه السلام) در هر روز

• تهیه ی یک کتابخانه ی خانگی از کتابهایی که در مورد ائمه ی اطهار (علیه السلام)،مخصوصاً امام زمان (علیه السلام) نوشته شده است.

• شروع غذا با نام و یاد خدا و یاد امام زمان (علیه السلام) و دعای فرج و پایان غذا با حمد و سپاس الهی

• برگزاری جشن های خانگی،فامیلی،محله ای،مدرسه ای به مناسبت ولادت ائمه ی اطهار (علیهم السلام) و اهدای جاکلیدی که نام مبارک ائمه (علیهم السلام) بر روی آن نقش بسته است.اهدای کتاب،نوار کاست و سی دی مرتبط با اهل بیت (علیهم السلام) و استفاده از نورپردازی مناسب در خانه با رنگهای سبز یا آبی و ایجاد فضایی معنوی و عبادی و عیدی دادن به فرزندان در این ایام،مخصوصاً عید غدیر

• تشیق کودکان به حفظ اشعار و دعاهای مربوط به ائمه (علیهم السلام) ،مخصوصاً امام زمان (علیه السلام) و معرفی نمادها و سمبل هایی که یادآور ائمه (علیه السلام) است.

• تشویق کودکان به نوشتن مقاله،کتاب،طرح و نقاشی و یا خلق یک پدیده ی هنری و یا سرودن شعر در مورد ائمه ی اطهار (علیهم السلام)

• تشویق کودکان به هدیه دادن کتاب و یا آثار هنری و یا اقلام فرهنگی مربوط به ائمه (علیه السلام) مخصوصاً امام زمان (علیه السلام)،به دوستانشان

• احترام گذاشتن به سادات و ذریّه ی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) و آموزش دادن این امر به فرزندان

• تهیه ی مهر تربت امام حسین (علیه السلام) برای نماز فرزندان و آموزش تسبیحات حضرت فاطمه ی زهرا (سلام الله علیها)

• استفاده از آلبوم،برچسب ها،دفتر مشق،خط کش،جا کلیدی و پوسترهای مربوط به ائمه (علیه السلام) مخصوصاً امام زمان (علیه السلام)

• آموزش نحوه ی پرداختن خمس و انجام حسابرسی سالیانه به فرزندان جهت احقاق حق اهل بیت (علیهم السلام)

• آموزش و عادت دادن فرزندان به این که هر کار خیری را به نام و یاد ائمه (علیه السلام) و امام زمان (علیه السلام) انجام دهند. (مثل اطعام کردن،آب دادن،خدمت به مردم و…)

تلقین و ایجاد رغبت و میل به ائمه ی اطهار (علیهم السلام)

یکی از راه های تأثیرگذاری بر افکار و اندیشه ها و یکی از روش های تأثیرگذاری بر رفتار دیگران استفاده از روش تلقین و تبلیغ می باشد. موضوع مقدسی مانند ولایت و محبت اهل بیت (علیهم السلام) از دو جهت نیاز به تلقین و تبلیغ دارد:

الف) از آن جهت که یکی از روش های آموزشی و تربیتی است و به عنوان یک روش باید در آموزش بهترین فضیلت های اخلاقی و روحی از آن بهره جویی نمود.

ب) از آن جهت که دشمنان ما از این شیوه برای نابود کردن ارزش های دینی و ولایت و محبت اهل بیت (علیهم السلام) استفاده می برند و در برابر این شیوه باید حداقل به مقدار تبلیغات و تلقینات دشمن ، ما نیز در جهت مثبت تبلیغ و تلقین داشته باشیم،به خصوص در مورد نسل جوان که چون در جنبه های عقلانی به رشد کافی نرسیده اند،تلقینات بیشتر تأثیرگذار است و لذا باید به آن اهمیت داد.

تلقینات گاهی سبب توجه فرد به موضوع یا امر خاصی می شود. معمولاً افرادی تحت تلقینات دیگران قرار می گیرند،که از لحاظ قدرت عقلانی ضعیف باشند. توجه به دسته ی سیاسی معین یا انتخاب حرفه ممکن است در سایه تلقین صورت گیرد. بچه ها غالباً به چیزهایی دقت می کنند که والدین یا معلمان به آن ها تلقین می نمایند. غالباً دیده شده افراد،اموری را مورد دقت قرار می دهند که ارزش و اهمیت آن برای ایشان روشن نیست،ولی چون این گونه امور به وسیله ی والدین ایشان یا معلمان یا اشخاص مورد احترام آن ها تلقین شده،خود به خود دقت خود را متوجه آن ها ساخته اند.

وقتی فرد در میان جمع قرار دارد بدون اراده دقت خود را متوجه اموری می سازد که دقت جمع به آن ها جلب شده است و وقتی گروه به محل خاصی نگاه می کند،فرد نیز خود به خود به همان محل توجه می نماید.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) در مورد اهمیت و شدت تأثیرگذاری تلقین می فرمایند:

(لا تلقنوا الناس فیکذبون فان بنی یعقوب لم یعلموا ان الذئب یأکل الانسان فلما لقنهم: (اخاف ان یاکله الذئب … قالوا: اکله الذئب) (۱) ) (۲)

به مردم سخنی را تلقین نکنید که بر اثر آن دروغ بگویند. فرزندان یعقوب نمی دانستند که گرگ انسان را می خورد اما چون (یعقوب سهواً) به آن ها تلقین کرد که: (می ترسم او را گرگ بخورد) آن ها هم گفتند؛یوسف را گرگ خورد.

یکی از عوامل مهم گرایش انسان به یک موضوع ، مسأله ی ایجاد رغبت و کشش به سمت آن می باشد.

ایجاد رغبت به خوبی ها ، زمینه رفتن و رسیدن به آن ها را فراهم می سازد.

و در نقطه مقابل یکی از راه های دوری انسان نسبت به یک پدیده،بی رغبتی و تنفر از آن پدیده است.

یکی از وظایف والدین برای تربیت ولایی فرزندان شان ایجاد رغبت و جاذبه نسبت به اهل بیت (علیهم السلام) به ویژه امام زمان (علیه السلام) است.

رغبت گاهی آنی و لحظه ای است و گاهی دراز مدت و طولانی و استفاده از هر دوگونه رغبت برای کودک و نوجوان موثر و مفید است.

در کتاب روان شناسی تربیتی در مورد رغبت چنین آمده است:

میل و رغبت،فرد را آماده برای دریافت محرک یا محرک های خاصی می کند. یک منظره یا فیلم یا سخنرانی،نظر افراد مختلف را از جهات متفاوت جلب می کند. آنچه را که یک نقاش از یک منظره می بیند،با آن چه یک معمار یا زارع مشاهده می کند متفاوت است. این منظره از یک جهت،توجه این عده را جلب نمی کند،بلکه هر یک از آن ها بر طبق تمایلات و رغبت خویش جنبه ای از این منظره را مورد توجه قرار می دهند.

رغبت از لحاظ تربیتی نقطه شروع فعالیت ها را تشکیل می دهد،برای این که شاگرد مطلب یا موضوع خاصی را مورد دقت قرار دهد،باید علاقه مند به آن باشد. ارتباط مطالب درسی با احتیاجات اساسی بچه ها نیز،سلب جلب رغبت آن ها به مطالب درسی است. در هر صورت باید فعالیت های تعلیماتی را به نحوی با رغبت ها و تمایلات بچه ها مربوط ساخت.

در سخنان حضرت علی (علیه السلام) نیز به رغبت مثبت و سازنده اشاره شده است.

حضرت در این خصوص می فرمایند:(من رغب فیما عند الله بلغ اماله) (۳)؛هر کس بدانچه نزد خداوند است رغبت پیدا کند،به آرزوهایش می رسد.

(ارغبوا فیما وعدالله المتقین فان اصدق الوعد میعاده) (۴)؛در آن چه که خداوند به متقین وعده داده رغبت نشان دهید زیرا راست ترین وعده ها،وعده ی الهی است.

(العاقل من رغب فی جنه سنیه) (۵)؛عاقل کسی است که نسبت به بهشت والامقام رغبت نشان دهد.

(من رغب فیما عندالله اخلص عمله) (۶)؛هرکس که بداند نزد خداست رغبت دارد،باید عملش را خالص کند.

نويسنده: سيداميرحسين كامراني راد

پی‌نوشت

۱٫ یوسف،۱۳٫

۲٫ کنزالعمّال،حدیث ۸۲۲۸ و میزان الحکمه،حدیث ۱۷۳۹۱٫

۳٫ غررالحکم،ج۵،ص ۳۴۲٫

۴٫ غررالحکم،ج۲،ص ۲۴۷٫

۵٫ غررالحکم،ج۲،ص ۶۸٫

۶٫ غررالحکم،ج۲،ص ۶۸٫

همچنین ببینید

از نهضت حسینی تا جامعه مهدوی (وفاداری)

شب عاشورا، شب تعارف و تعریف و تمجید بی جا نیست، امام نیز تحت تأثیر …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 72 = 75