خانه / پرونده ویژه امام خمینی (ره) / چگونه امام خمینی بخوانیم۶

چگونه امام خمینی بخوانیم۶

امام خمینی(رحمه الله علیه) اندیشمندی بود که در ساحت‌های گوناگون معرفت به تلاش فکری و عملی پرداخت و آثار ارجمندی را در دانشهای مختلف از خود به یادگار گذاشت؛ و بر پایه همین دانش ها به ارائه نظریات و راهبردهای سیاسی و اجتماعی می‌پرداخت. بی‌تردید ورود به این سرچشمه زلال معرفت، نیازمند آشنایی با چند و چون نظام دانایی امام و ویژگی‌ها و ابعاد و منابع مختلف این اندیشه است تا با انتخاب یک روش شناسی دقیق بتوان به فهم و تبیین اندیشه امام پرداخت. در مقالات پیشین برخی از وجوه کلی اندیشه امام بررسی شد و در ادامه مبانی اندیشه امام۲ را با هم مطالعه می‌کنیم:

ج: اندیشه اجتماعی امام خمینی(رحمه الله علیه): در این قسمت با بررسی سه مسأله ۱٫ مدنیت؛ ۲٫ ماهیت جامعه و ۳٫ انقلاب و تحولات اجتماعی روشن شد که در انديشه امام زندگي انسان براساس مدنيت و اجتماع است و زندگي اجتماعي نيز بر پايه رعايت كرامت انسان ها و اعتماد بر يكديگر است. از این رو براساس چنین برداشتی از جامعه و ضرورت حاکمیت ارزشهای الهی بر آن، عملا سیاست به عنوان فن و هنر مدیریت جامعه را به حوزه ای خاص می کشاند، حوزه ای که منحصرا در اختیار انبیا الهی، اولیا علمای اسلام خواهد بود.

در اندیشه های حضرت امام در باب تحولات اجتماعی، میان مقوله”اصلاح و هدایت” به عنوان اصلی محوری و فرایند بهره گیری از ساز و کارهای لازم در جهت اعمال تحول و تغییر اجتماعی، رابطه معنی دار و منطقی وجود دارد. بر این اساس، مقابله اصلی با رژیم سیاسی منحرف و در نهایت فعال و تعمیق سازی روند بسیج سیاسی برای اضمحلال آن، منوط به بهره گیری اولیه از ساز و کار”پند و اندرز و ارائه راهکارهای مناسب و ضروری به دولتمردان نظام سیاسی پیش گفته برای ازگشت به مسیر اصیل و مطلوب خداوند و مردم بوده و بهره گیری از شیوه های دیگر چون تظاهرات و اعتصاب تا جنگ مسلحانه، متاخر بر ساز و کار مزبور می باشد.

د: فلسفه تاریخ: پیروزی نهایی حق بر باطل رکن اصلی و اساسی فلسفه تاریخ امام(ره) است. از منظر امام پیروزی نهایی از آنِ حق و زوال و نابودی باطل را سزا است.

هـ: یکی دیگر از مبانی و بنیادهای اندیشه امام(ره) اندیشه های سیاسی ایشان است. ايشان تمامى امورات فردى و حكومتى خود را دقيقا بر اساس مبانى فقهى خود انجام مى‏داد و حاضر به كمترين عقب‏نشينى در اين امر نبود. توجه ایشان به احياي انديشه سياسي اسلام، به ويژه احياي تئوري حکومتي اسلام، از تفاوت‌هاي اساسي نهضت بيدارگرایانه و حيات بخش امام راحل(ره) با ديگر نهضت‌هاي اسلامي سده‌هاي اخير بوده است. امام(ره) براساس مبانی سیاسی خود بنیان جامعه و نظامی سیاسی را به گونه ای پی ریخت که در آن دین و معنویت در صدر نشانده شد و از دل آن نظامی برآمد که داعیه اصلی آن دین داری و دین ورزی و به سعادت رساندن انسان معاصر در آشوب جهان کنونی است.

به طور قطع، نظریه امام نیز براساس همین مبانی سیاسی ایشان استوارگردیده است و در همین راستا امام(ره) بدان توجه ویژه ای مبذول داشته اند. این مبانی و اصول عبارتند از: ۱- تکلیف گرایی؛ ۲- وحدت دین و سیاست؛ ۳- ضرورت حکومت فقیه در عصر غیبت؛ ۴- مشارکت مردم در سیاست و حاکمیت؛ ۵- عدالت؛ ۶- امنيت و دفاع؛ ۷- استقلال و نفی سلطه بیگانه؛ ۸- اتحاد و همگرایی؛  ۹- مصلحت؛ ۱۰- امر به معروف و نهی از منکر؛ ۱۱- استکبار ستیزی و دفاع از مستضعفان.

بنابراین بر اساس نگرش سیاسی امام(ره)، می توان نتایجی همچون این امور استخراج نمود:

– حضور خدا در صحنه سیاست و آشتی بین اخلاق و سیاست؛

– اعتقاد قلبی و نظری به اینکه اسلام دین سیاست است و برنامه جامع زندگی فردی و اجتماعی و ایدئولوژی و حرکت های امت را، ارائه می دهد.

– اعتقاد به حکومت اسلامی در عصر غیبت و ارایه نظریه ولایت فقیه: امام خمینی، هم از جنبه نظری و هم از نظر عملی، تئوری ولایت فقیه را تدوین و بیان کرد. این تأسیس جدید، مهمترین ثمره فقه سیاسی امام به‎شمار می‎رود که آثار فراوانی را در مشروعیت حرکت های سیاسی و تشکیل نظام سیاسی مبتنی بر اسلام دارد؛

– پرداخت نوین به موضوعاتی چون: حفظ استقلال کشور و نفی سلطه بیگانه و جلوگيري از وابستگي، امر به معروف و نهی از منکر و دفاع از مظلوم و مبارزه با ظالم؛

– تبیین و تعمیق نگاه اجتماعی به احکام الهی؛

– تأکید امام بر حفظ وحدت مسلمین با هر عقیده و مذهبی که باشند؛

– توجه به نقش مردم و بسیج عمومی و مشارکت آنان در احیای دین، برپایی حکومت اسلامی و دفاع همه جانبه از اسلام و نظام سیاسی و کیان اسلامی.

منابع:

  1. اسلام ناب در كلام و پيام امام خميني (ره)، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام
  2. امام خميني، تفسیر سوره حمد، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني،
  3. امام خميني، در جستجوی راه از کلام امام، دفتر اول، امیر کبیر، ۱۳۶۲
  4. امام خميني، شئون و اختیارات ولی فقیه، (ترجمه البیع)، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، ۱۳۶۵٫
  5. امام خميني، شرح چهل حديث، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، ۱۳۷۵٫
  6. امام خميني، صحيفه امام، تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، ۱۳۷۸٫
  7. امام خميني، کشف الاسرار، بی جا، بی نا، بی تا.
  8. امام خمينى، ولايت فقيه، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى، ۱۳۷۳٫
  9. امام خميني، منشور روحانیت، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، ۱۳۸۵٫

همچنین ببینید

راهبردهای اسـاسی در رفع شبهات و پاسخگویی به سؤالات از منظر امام خامنه ای

پاسخ‌گویی به شبهات و سوالات اساسی و عمده‌ای كه در ذهن افراد جامعه، شكل می‌گیرد …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 72 = 78