خانه / تشکل / روزمرّگی یا روزِ مرگ تشکّل

روزمرّگی یا روزِ مرگ تشکّل

آسیب‌شناسی اخلاقی تشکّل اسلامی

بخش دوم: آسیب روزمرّگی

نویسنده: ابوذر کمال

اشاره: آدمی ذاتاً در پی نوآوری و دوری از کُهنگی و روزمرگی است. شرکت‌های مختلف تولید نیازمندی‌ها معمولاً برای جذب و نگه‌داشتن مشتری ادعای «نو» بودن فرآوردة خود را دارند. خداوند که پدیدآورنده انسان و دیگر موجودات عالم هستی است اولین نوآورنده در عالم است. طبق دیدگاه حرکت جوهری، شاهکار فلسفی ملاصدرا، عالم مادّه همواره در حال آفرينش است و لحظه به لحظه از مبدأ هستی، فيض وجود را دريافت مي‌کند. زيرا هر پديدة مادّی در ذات و جوهر خود دگرگون‌شونده است و وجود آن در هر لحظه غير از وجود آن در لحظة ديگر است، و در واقع هر لحظه وجودی تازه به او افاضه می‌شود.

 شاخص نوآوری و پیشرفت را در حدیثی از امام صادق علیه السلام می‌توان به روشنی مشاهده کرد: «هر كه دو روزش يكنواخت باشد مغبون است و هر كه فردايش بدتر از امروزش باشد فريب‌خورده است و هر كه كاستي‌هاى خود را جستجو نكند پيوسته در كاستى ماند و هر كه كاستى‌اش بپايد مرگ برايش بهتر است».[۱] پس اهمیت اندیشة پیشرفت و به‌روزرسانی و رفع عیوب اخلاقی و رفتاری به اندازه‌ای است که امام صادق علیه السلام خلاف آن را مساوی با مرگ می‌دانند. کارکرد بیرونی تشکل نیز به همین گونه است و آن روز که تشکلی به روزمرگی دچار شد، همین روز مرگ آن است.

***

تشکل نوآور، تشکل جوان و سرزنده

مشاهده اخطار به‌روزرسانی برنامه‌های موبایل و رایانه تبدیل به عادتی روزانه برای ما شده است. اصلاً اگر یک روز از این پیام‌ها در پیام‌رسان تلفن همراه خود نبینیم انگار روزمان شب نمی‌شود! شرکت‌های سازنده این نرم‌افزارها وقتی برنامه‌ای را تولید کرده و در چرخة استفاده کاربر می‌گذارند با توجه به نیازها و بازخوردهایی که از طرف مخاطب به آنها می‌رسد در پی ارتقا و رفع عیب‌های تولیدات خود برمی‌آیند. این به‌روزرسانی‌ها در دیگر تولیدات دست بشر نیز مشاهده می‌شود.

این مثال را زدیم تا بگوییم که گونة روابط انسانی نیز به دور از این نوآوری‌ها نیست. پیچیدگی و گستردگی روابط بشر امروز به گونه‌ای است که شاید اگر انسانی را حتی از صد سال گذشته به امروز بیاوریم دچار سرسام می‌شود! تشکل‌های اسلامی که حیاتشان در ایجاد ارتباط دینی و معنوی بین اعضای تشکل و مجموعة تشکل با دیگر انسان‌های اطراف تعریف می‌شود بیش از همه نیازمند ارتقای استراتژی در ایجاد روابط و انتقال محتواهای خود هستند. این مطلوب زمانی از اهمیت بیشتری برخوردار است که ما با تشکلی از اعضای نوجوان و جوان روبرو باشیم. اقتضای ایجاد ارتباط و ادامة آن در این ردة سنی، فرآورده‌های جدید و نوین است. نوجوان و جوان به اقتضای آفرینش جسم و جانش که مرتباً در حال تغییر و تحول و نوآوری است، دوست دارد آنچه به عنوان محصول فرهنگی دریافت می‌کند همین ویژگی‌های خلّاقانه و نوآورانه را داشته باشد. مرگ یک تشکل دقیقاً در زمانی وقوع می‌یابد که نتواند این حس و نیاز خدادادی و فطری مخاطبان خود را برآورده کند. یک شرکت سازندة تلفن همراه اگر به دنبال رفع مشکلات نرم‌افزارهای خود نباشد و اصطلاحاً باگ‌های آن را رفع نکند به مرور خریداران خود را ناراضی نگاه داشته و از چرخه رقابت و بازار حذف می‌شود؛ یک تشکل نیز اگر سرش را به زیر انداخته و نیازهای واقعی مخاطب خود را درک نکرده و به دنبال بازخوردگیری از اجرای برنامه‌ها و محصولات فرهنگی خود نباشد نخواهد توانست در مقابله با تاکتیک‌های ضدفرهنگی دشمن موفق نشان دهد.

در تشکیلات، فرمان‌بری از رهبر عالی تشکل و سیاست‌گذاران مرکزی لازم و ضروری است. اما هر شعبه‌ای از تشکل بنابر جغرافیای وجودی و بافت تشکیلاتی‌اش در نقاط مختلف کشور نیازمندی‌های ویژه‌ای دارد. بنابر این نمی‌تواند در مقابله با مشکلات، تنها منتظر دستور و بخش‌نامه‌های مرکز بماند. بلکه برای مقابله با آفات باید خلاقیت‌های گروهی خود را به کار انداخته تا نتیجه‌ مطلوب‌تر و سریع‌تری بگیرد. باز هم مثالی ملموس از دنیای تکنولوژی می‌زنیم. فرض کنید رایانة شما وقتی به یک آنتی‌ویروس مجهز است و باز هم ویروسی می‌شود چه حسی به شما دست می‌دهد؟ قطعاً شرکت سازنده آنتی‌ویروس را به اهمال‌کاری در به‌روزرسانی برنامه‌اش در برابر ویروس‌های جدید متهم کرده و آنتی‌ویروس دیگری نصب می‌کنید. حال هر تشکلی اگر نتواند اعضایش را قانع کند که می‌تواند آنها را در برابر خطرات پیش رو مصون‌سازی نماید سکه‌اش از اعتبار می‌افتد. این مهم تنها با درک صحیح از وضعیت موجود و آینده و بازخوردگیری از مخاطب و به‌روزرسانی و رفع اشکالات و نوآوری در برنامه‌ها امکان‌پذیر است.

نو شدن در نگاه رهبران فکری

«نوآوری و شکوفایی» در تبیین استراتژی نظام اسلامی به آن درجه از اهمیت است که رهبر معظم انقلاب اسلامی سالی را به این عنوان نامگذاری کردند. ایشان این نوآوری را مختص به عرصة خاصی نمی‌دانند و آن را نیاز در تمامی شئون کشور می‌دانند: «این نوآوری مخصوص یک عرصه خاصی نیست. در آزمایشگاه و مرکز تحقیقات، در کلاس درس، در حوزه علمیه، در دانشگاه، در کارگاه صنعتی، در محیط اداری، در منطقه کشاورزی و باغی و در همه جا، ابتکارات انسانهای مبتکر و نوآور، می‌تواند هر کاری را یک گام پیش ببرد و در مجموع کشور را از یک گذرگاه مهمی عبور دهد».[۲] رهبر فرزانه انقلاب یک آسیب‌شناسی دقیق هم از مقولة نوآوری می‌نماید که توجه به آن راه‌گشاست: «معنای نوآوری این نیست که ما اصول پذیرفته شده منطقی و عقلانی خودمان را زیر سؤال ببریم. معنای نوآوری، پیشرفت و تکامل در اموری است که رو به تکامل هستند. … بنابراین، وقتی شما به نوآوری اشاره می‌کنید و می‌گویید جوان می‌خواهد نوآوری کند، لزوماً به آن معنی نیست که نوآوری شامل نوآوریهای غیرمنطقی و نامعقول هم می‌شود».[۳]

حجت الاسلام و المسلمین حاج‌علی‌اکبری در بیان راهبردها و خط‌ مشی‌های تشکیلاتی، به‌روز بودن را لازمة تشکیلات امروز می‌دانند: «الان یک فصل تازه‌ای به روی اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان گشوده شده است و ما برای پیمودن این مسیر به افراد بصیر و زمان‌شناسی نیاز داریم که اوضاع، مخاطرات و مخاطبان ما را به خوبی بشناسند. در این زمینه‌ها مطالعه داشته و دائما این مطالعات خودشان را به‌روز نمایند… باید ضمن حفظ ابتکار و نوآوری در بخشهای مختلف، تلاش کنیم که هم‌اندیشی، هماهنگی و همیاری در مجموعه ما موج بزند.»[۴] ایشان در بیانی جبهه باطل را هم در حال نوآوری و ابتکار در نقشه‌های انحرافی‌اش می‌داند و این جاست که وظیفه جبهه حق سنگین‌تر می‌شود: «اتاق‌های فکر شیاطین، بیدار هستند و دائماً در فکر طراحی، برنامه‌ریزی، ابتکار، نوآوری و تجدید توطئه‌ها و طراحی‌ها هستند. پس دشمنان هم‌زمان مشغول طراحی و برنامه‌ریزی هستند، خواب ندارند و چرت نمی‌زنند و یک لحظه از طراحی علیه ما دست برنمی‌دارند.»[۵]

پایان‌بخش این نوشتار را توصیه‌ای زیبا از استاد حاج‌علی‌اکبری در باب نوآوری قرار می‌دهیم: «باید فرصت را غنیمت شمرد و البته ابتکار هم داشت. سال جدید شد و باید ابتکاری، حرکتی، نوآوری‌ای داشت. باید تازه‌ای آورد و نو شد به گشاده‌دستی و مهرورزی»[۶]

[۱] . مَنِ اعتَدَلَ يَوماهُ فهُو مَغبونٌ ، و مَن كانَ في غَدِهِ شَرّا مِن يَومِهِ فهُو مَفتونٌ ، و مَن لَم يَتَفَقَّدِ النُقصانَ في نفسِهِ دام نَقصُهُ ، و مَن دامَ نَقصُهُ فالمَوتُ خَيرٌ لَهُ. بحار الأنوار: ۷۸/۲۷۷/۱۱۳٫

[۲] . بیانات در جمع مردم شیراز، ۱۱/۰۲/۸۷٫

[۳] . بیانات در جلسه پرسش و پاسخ با جوانان در دومین روز از دهه فجر (روز انقلاب اسلامی و جوانان)،۱۳/۱۱/۷۷٫

[۴] . راهبردها و خط مشی‌های تشکیلاتی، ۳۰/۰۲/۹۲٫ به نقل از ofoghha.ir، پایگاه نشر آثار حجت الاسلام و المسلمین حاج‌علی‌اکبری.

[۵] . شرح دعای هشتم صحیفه سجادیه، جلسه بیست و پنجم، ۰۲/۰۶/۹۴، همان.

[۶] . تبیین آیه سال ۱۳۹۵ اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان، ۱۸/۰۱/۹۵، همان.

همچنین ببینید

علائم مربوط به چهره را حدس بزنید

در برداشت ها و تفاسیر مربوط به زبان بدن ، چهره ، اثرگذارترین بخش است. …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Solve : *
4 + 1 =