خانه / تربیت / حماسه‌درمانی

حماسه‌درمانی

محمدعلی امین‌زاده

روان­شناسان غربی از چند نفر آزمون خودکنترلی و اراده گرفتند. بعد به آنها تصاویری از افراد بااراده و خویشتن‌دار دادند و گفتند: دست و پنجة شما درست، دست‌تون درد نکنه. روزی سه بار این تصاویر را مثلاً به مدت سی روز ببینید. دوباره از آنها آزمون و مصاحبه گرفتند. این افراد قدرت خودکنترلی بالاتری در آزمون گرفتند؛ یعنی دیدن تصاویر افراد خویشتن‌دار و بااراده روی آنها اثر مثبت گذاشته بود.

یک روز طلبه‌ای عراقی برای مشاوره پیش من آمد. وسواس و اضطراب بالایی داشت. احساس ارزشمندی و اعتماد به نفسش ضعیف شده بود. به او تمرین‌هایی دادم؛‌ اما زیاد به دلش ننشست. بهش گفتم: یه سؤال دارم، شما خودتان را خوب می­شناسید. به نظر خودتان چه چیزی روی شما اثر مثبت می‌گذارد و اعتماد به نفس شما را بالا می­برد؟ کمی فکر کرد و گفت: راستش زندگی امام خمینی۲٫ اگر سی­دی­هایی از ایشان گیر بیاورم و ببینم، روحیه ایشان به من نشاط و اعتماد به نفس می­دهد. یک مجموعه داشتم از زندگی امام۲؛ از کودکی تا رحلت ایشان. آن را گرفت و ‌دید و مثل گل شکفته ­شد و با نشاط.

از فیلم­ها، تصاویر و وصیت‌نامه­های شهدا می­توانیم برای تقویت اراده و اعتماد به نفس کمک بگیریم. امام على (عليه السلام) فرمودند: «إن لَم تَكُن حَليما فَتَحَلَّم فَإِنَّهُ قَلَّ مَن تَشَبَّهَ بِقَومٍ إِلاّ أَوشَكَ أَن يَكونَ مِنهُم؛[۱] اگر بردبار نيستى خود را بردبار جلوه ده؛ زيرا كمتر كسى است كه خود را شبيه گروهى كند و به‌زودى يكى از آنان نشود».

تکنیک بالا در زندگي و روابط، کارایی فوق‌العاده‌ای دارد. «شناخت»، «هیجان» و «احساس» ما یک مثلث را تشکیل می‌دهند که بر همدیگر اثر می­گذارند و از هم اثر می­پذیرند. وقتی ما وانمود کنیم و رفتارمان را شبیه افرادی مثل سرداران و آزادگان قهرمان کنیم، احساسمان هم تغییر می­کند و زمینه تغییر فکر نیز در ما ایجاد می­شود. به این ترتیب باور خواهیم کرد که ما می­توانیم همت بالایی داشته باشیم و توانایی ما کم نیست.

مثال مشهور این قضیه تکنیک تباکی بر امام حسین۷ است. در روایت داریم اگر نمی‌توانی برای امام حسین۷ گریه کنی، حالت فرد عزادار را به خود بگیر تا به‌تدریج احساست هم تغییر کند. در روایت داریم کسی که در رفتار و ظاهر، خود را به فقر و نداری بزند، فقیر می­شود. یا کسی که خود را به صبوری بزند، شکیباتر می‌شود. کسی که علاقة زیادی به همسرش ندارد نیز اگر در «ظاهر و رفتار» وانمود کند که او را دوست دارد، «احساسش» نیز به تدریج تغییر می­کند.

سرداران چه دارند؟

یاد دائم خدا، ارتباط با قرآن و ائمه:، صفا و خلوص، صمیمیت، همدلی با دیگران به خصوص با زیردستان، اقتدار و جرئت‌ورزی (دفاع از حق خود و دیگران ـ حق­سالاری)، عملگرایی، بصیرت و آگاهی، غیرت دینی، شجاعت، مردمی بودن، شهادت‌طلبی، شادابی و نشاط، امیدواری، چالش‌طلبی در برابر خمودگی و بی‌حالی، نظم و انضباط، شوخی متعادل، تواضع و فروتنی، حسن خلق ابتکار و خلاقیت، قناعت، اجتناب از اسراف و تجمل‌گرایی، دوری از شهرت‌طلبی، تعهد، اعتدال‌گرایی، دشمن­شناسی.

پیشنهاد كتاب

 اراده؛ بازبینی و درمان ضعف آن، تلاش بر بازیابی و قوّت آن، نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین دکتر آقاتهرانی، ناشر: کتاب یوسف.

[۱]. نهج البلاغه، حكمت ۲۰۷٫

همچنین ببینید

تشويق و تنبيه، دو كليد طلايي تربيت

عبدالرحیم موگهی اشاره: يكى از شيوه‏هاى تربيتى – تبليغى، سود جستن از تشويق و تنبيه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Solve : *
10 + 10 =