خانه / مهارت / چگونه مطالعه کنیم؟

چگونه مطالعه کنیم؟

استاد شهید آیت الله مرتضی مطهری

افراد از نظر هوش، فهم، استعداد و حافظه با يكديگر اختلاف دارند. انسان هاى رشيد از حافظه خود بهره بردارى صحيح مى كنند ولى آدمهاى غير از رشيد، ممكن است حافظه بسيار نيرومندى نيز داشته باشند اما نتوانند از آن استفاده كنند. آدم غير رشيد تصور مى كند. حافظه يك انبار است. انباريكه بايد دائما آن را پر كند، هر چه پيدا كرد آنجا پرت كند. عينا مانند انبار يك خانه كه احيانا وارد مى شوى مى بينى يك تكه حلبى، يك قطعه فلز، يك ميز شكسته، يك صندلى شكسته در آنجا افتاده است. اما آدمى كه رشيد باشد در بهره بردارى از حافظه خود دقت مى كند. اولين كارى كه انجام مى دهد عمل انتخاب است. يعنى حافظه خود را مقدس مى شمارد، حاضر نيست هر چه شد در آن سرازير كند. حساب مى كند كه دانستن چه چيزهائى براى او مفيد است و چه چيزهائى بى فايده است. مفيدها را درجه بندى مى كند و مفيدترها را انتخاب مى كند سپس آنها را به حافظه خويش مى سپارد آن چنانكه امانتى را به امينى مى سپارد، در خود سپردن دقت مى كند، يعنى واقعا و به طور دقيق و روشن آن را وارد ذهن مى كند و سپس تحويل حافظه مى دهد.

مثلا كتابى را مطالعه مى كند، يكبار مى خواند. انسان كتاب را بار اول به قصد لذت مى خواند در اين صورت نمى تواند در مورد مطالب كتاب، حساب و قضاوت كند، دور دوم مى خواند، حتى قويترين حافظه ها نيازمند است كه يك كتاب مفيد را لااقل دوبار پشت سر هم بخواند، پس از آن مطالب را تجزيه و تحليل و دسته بندى مى كند و هر مطلبى را با توجه به اينكه از چه دسته مطالب است به حافظه مى سپارد، بعد كوشش مى كند كه كتاب ديگرى را در دستور مطالعه قرار دهد كه در موضوع كتاب پيشين است، حتى الامكان تا از موضوعى فارغ نشده است و در حافظه به صورت روشن و منظم نسپرده است وارد موضوع ديگر نشود. اشتباه است اگر انسان يك كتاب را مانند يك سرگرمى مطالعه كند و قبل از آنكه مطالب كتاب درست جذب ذهن شده باشد و ذهن فرصت تجزيه و تحليل پيدا كرده باشد به كتاب ديگر و موضوع ديگر بپردازد. امروز كتب تاريخى، فردا روانشناسى و پس فردا مثلا كتب مذهبى مطالعه كند همه مخلوط مى شوند و حكم انبارى بى نظم را پيدا مى كند.

انسان رشيد كتابها و مطالبى را كه براى خود لازم مى داند جمع مى كند آنها را مكررا مطالعه و دسته بندى و سپس خلاصه مى كند. خلاصه را يادداشت و به حافظه خود مى سپارد بعد به موضوع ديگر مى پردازد. چنين فردى اگر حافظه اش ضعيف هم باشد از آن حداكثر استفاده را مى كند و مثل كسى مى شود كه كتابخانه منظمى با قفسه هاى مرتب دارد، كتابخانه اى كه هر قفسه اش به كتاب هاى معينى در رشته خاص مربوط مى شود به طورى كه هر كتابى را كه بخواهد فورا دست مى گذارد روى آن و آن را مى يابد اما اگر غير از اين باشد همانند آدمى است كه كتابخانه اى با هزارها كتاب داشته باشد اما كتابها را روى يكديگر ريخته است. هر وقت كتابى را بخواهد دو ساعت بايد دنبالش بگردد تا پيدا كند. اين بود مثالى از مديريت صحيح و ناصحيح در مورد بهره بردارى از يكى از قواى هوشى و عقلانى انسان.

 

منبع:

مجموعه آثار استاد شهید مرتضی مطهری، ج۳، ص۳۱۶٫

 

پایان.

همچنین ببینید

شیوه های جذب استاد نوری

دارید وارد جایی می شوید که خیلی ها از شما شناخت درستی ندارند. درست همین …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 81 = 86