خانه / باورهای اسلامی / نگاهي گذرا به حزب خدا و حزب شيطان در قرآن [قسمت دوّم]

نگاهي گذرا به حزب خدا و حزب شيطان در قرآن [قسمت دوّم]

حمید جلالی

(ادامه از قسمت قبل..)

مقصد احزاب

کلمة حزب، گاهی به صورت مضاف به کار می‌رود. خداوند از حزب الله و حزب شیطان نام می‌برد و تنها از این دو حزب است که با اضافة حزب به نامی خاص یاد شده و این گونه به نظر می‌رسد که تنها این دو حزب در نظر خداوند اصالت دارند و بازگشت بقیة احزاب به این دو است. به همین دلیل است که در قرآن کریم، گروه‌های مشرک و کافر و مخالفان انبیا در یک صف قرار گرفته و از آنان به صورت یک جا نام برده می‌شود. «وَ ثَمُودُ وَ قَوْمُ لُوطٍ وَ أَصْحابُ الْأَيْكَ أُولئِكَ الْأَحْزاب = و (نيز) قوم ثمود و لوط و اصحاب الأيكه [قوم شعيب‏]، اين‌ها احزابى بودند (كه به تكذيب پيامبران برخاستند)‏» برخی از مفسران، این گروه‌ها را از احزاب شیطان دانسته اند. احزابي كه با اتكا به دلايلي كه گذشت از راه روشن الهي خارج شده و در مسير چند پاره شدن اعتقادات مردم حركت می‌كنند، اگر چه هريك با ديگري اختلافات متعددي دارد؛ اما در نهايت همه در يك گروه قرار می‌گيرند كه همان حزب شيطان است. البته اين همراهي آنان و اشتراكشان در قرار گرفتن در حزب شيطان هرگز موجب قوت آنان در برابر حزب الله نخواهد شد؛ چرا كه دل‌هاي آنان هرگز در مسير واحد قرار نگرفته است و بين آنان همدلي وجود ندارد. خداوند، حال اين عده را كه در برابر مؤمنان قرار می‌گيرند اين گونه بيان می‌كند كه « تَحْسَبُهُمْ جَميعاً وَ قُلُوبُهُمْ شَتَّى ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُون‏ = آن‌ها را متّحد مى‏پندارى، در حالى كه دل‌هايشان پراكنده است اين به خاطر آن است. كه آن‌ها قومى هستند كه تعقّل نمى‏كنند!»(حشر/۵۹، ۱۴)

اما مؤمنان تنها در یک گروه دسته بندی می‌شوند که همان حزب خداوند است.« لَّا تجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الاَْخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كَانُواْ ءَابَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتهَُمْ  أُوْلَئكَ كَتَبَ فىِ قُلُوبهِِمُ الْايمَانَ وَ أَيَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ  وَ يُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تجَْرِى مِن تحَْت‌ها الْأَنْهَارُ خَلِدِينَ فِي‌ها  رَضىِ‏َ اللَّهُ عَنهُْمْ وَ رَضُواْ عَنْهُ  أُوْلَئكَ حِزْبُ اللَّهِ  أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ المُْفْلِحُون‏ = هيچ قومى را كه ايمان به خدا و روز رستاخيز دارند نمى‏يابى كه با دشمنان خدا و رسولش دوستى كنند، هر چند پدران يا فرزندان يا برادران يا خويشاوندانشان باشند. آنان كسانى هستند كه خدا ايمان را بر صفحة دل‌هايشان نوشته و با روحى از ناحية خودش آن‌ها را تقويت فرموده و آن‌ها را در باغ‌هايى از بهشت وارد مى‏كند كه نهر‌ها از زير (درختانش) جارى است. جاودانه در آن مى‏مانند. خدا از آن‌ها خشنود است و آنان نيز از خدا خشنودند. آن‌ها «حزب اللَّه» اند بدانيد «حزب اللَّه» پيروزان و رستگارانند.»( مجادله / ۵۸؛ ۲۲)

ویژگی‌های حزب خدا

در اين آية شريفه به برخي از مهم‌ترين خصوصيات حزب الله اشاره شده است. حزب الله در درجة اول، مؤمنان به خدا و روز قيامت هستند. كساني كه به خداوند ايمان نياورده اند و اعمال خود را براي روز جزا آماده نمي كنند جايي در حزب الله ندارند. اين ايمان به خداوند است كه مؤمنان را در كنار يكديگر قرار می‌دهد و بدون آن اشتراكي ميان مؤمنان وجود نخواهد داشت.

دوستي با دوستان خدا و دشمني با دشمنان خدا از ديگر ويژگي‌هاي حزب الله است. كساني كه دوستي و مودّت خود را با ديگران بر اساس ملاك‌های الهي قرار می‌دهند، در حزب خداوند قرار دارند. تنظيم ملاك دوستي‌ها بر اساس ملاك الهي از شاخصه‌های مهم حزب الله است. كساني كه در دوستي تنها ملاك‌های مادي و نژادي و غير الهي را به كار می‌برند، جايي در حزب خداوند ندارند. تنظيم دوستي و دشمني با ملاك‌های الهي از جمله موارد مهمي است كه اسلام بر آن تاكيد كرده است و اين مضمون در بسياري از ادعيه ما نيز وارد شده است. اين گونه دوستي و دشمني از شاخصه‌هایی بود كه در روزهاي آغازين اسلام موجب حفظ و حراست از اين نهال نو پا شد. دوستي با ملاك‌های الهي از منظر قرآن، برتر از تمامي ملاك‌های ديگر حتي خويشاوندي است؛ تا جايي كه در آية شريفه آمده است « هيچ قومى را كه ايمان به خدا و روز رستاخيز دارند نمى‏يابى كه با دشمنان خدا و رسولش دوستى كنند، هر چند پدران يا فرزندان يا برادران يا خويشاوندانشان باشند».

حضرت امير المؤمنين (عليه السلام) در خطبه اي از نهج البلاغه به اين نكته اشاره كرده و می‌فرمايند « ما- در ميدان كارزار- با رسول خدا بوديم. پدران، پسران، برادران و عموهاى خويش را مى‏كشتيم و در خون مى‏آلوديم. اين خويشاوندكشى- ما را ناخوش نمى‏نمود- بلكه بر ايمانمان مى‏افزود، كه در راه راست پا برجا بوديم، و در سختي‌ها شكيبا و در جهاد با دشمن كوشا…»

پاداش چنين سلحشوران و پايمردان در راه حق است آن چه كه خداوند به آنان عطا كرده و فرموده است: «آنان كسانى هستند كه خدا ايمان را بر صفحة دل‌هايشان نوشته و با روحى از ناحية خودش آن‌ها را تقويت فرموده…» اين گونه است كه حزب الله با نور ايمان الهي و قلبي مطمئن در مسير حق از هيچ خطرو مشكلي واهمه نداشته و هيچ سختي و شبهه اي نمي تواند ايمان آنان را متزلزل كند.

اهميت اين ملاك الهي براي دوستي و دشمني، هنگامي بيشتر مشخص می‌شود كه ما در روزگار خود می‌بينيم دوستي و دشمني بر اساس ملاك‌های غير الهي و حزبي، گروهي، قومي و نژادي چه انحرافاتي كه در جامعه ايجاد نمي كند و معتقدين به اين ملاك‌های نادرست را به چه راه‌های خطايي نمي كشاند. بسياري از مشكلات و اختلاف‌ها در جوامع ازهمين نكته نشأت می‌گيرد كه دوستي با گروهي وقتي در مسير حق نباشد، افرادي را به دشمني با دوستان خدا و دوستي با دشمنان خدا پيوند می‌زند. چه بسيار كساني كه از همين راه به جاي دوستي با برادران مؤمن خود، دست در دست كفار بيگانه نهادند و به حمايت آنان دل خوش كردند تا با تكيه بر قدرت پوشالي آنان بر ضد اسلام و مؤمنان به توطئه پردازند.

كساني كه با همة سختي‌ها در راه خداوند باقي می‌مانند و از آن چه دلخواه آنان است براي دوستي خدا می‌گذرند پاداشي شايسته از خداوند دريافت می‌كنند كه همان بهشت موعود الهي و از آن مهم تر و برجسته تر رضاي الهي است. خداوند به حزب الله اين گونه مژده می‌دهد و آنان را اين گونه معرفي می‌كند كه «رَضىِ‏َ اللَّهُ عَنهُْمْ وَ رَضُواْ عَنْهُ  أُوْلَئكَ حِزْبُ اللَّهِ  أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ المُْفْلِحُون‏ = خدا از آن‌ها خشنود است، و آنان نيز از خدا خشنودند آن‌ها «حزب اللَّه» اند بدانيد «حزب اللَّه» پيروزان و رستگارانند.»( مجادله/۵۸؛۲۲ )

حزب الله تنها حزبي است كه در قرآن مورد تأييد قرار گرفته است و ديگر احزاب ديني از منظر اين كتاب آسماني مشروعيت ندارند؛ چرا كه دليل تشكيل آن‌ها بر خلاف تعاليم قرآن كريم و خداوند است. در آیات قرآن، آن گاه که خداوند از احزاب نام می‌برد اختلاف (مریم/۱۹؛۳۷)، تکذیب (غافر/۴۰؛۵)، انکار (رعد/۱۳؛۳۶) و کفر (هود/۱۱؛۱۷) آن‌ها را یادآوری می‌کند. خداوند همچنین از گروه‌هایی که برای پیکار با پیامبر و مسلمانان در جنگ خندق با یکدیگر متحد شده بودند با نام احزاب یاد کرده است.

 

ادامه دارد..

همچنین ببینید

توصیف مقالات/ مقاله آینده پژوهی مهدوی

فرم توصیف مقالات علمي معرفي توصيف‌گر مقاله  نام و نام خانوادگي: محمد میری                                             گروه‌ پژوهشي: …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 16 = 24