خانه / تبلیغ / راه هایی ساده برای رسیدن به مهارت سخنرانی موفق و اثر گذار [۱]

راه هایی ساده برای رسیدن به مهارت سخنرانی موفق و اثر گذار [۱]

مقدمه:

بسیار پیش آمده که در جمعی قرار گرفته‌ایم و از ما خواسته‌اند چند دقیقه‌ای صحبت کنیم؛ اما چون احساس کرده‌ایم، اعتماد به نفس لازم را نداریم، نمی‌توانستیم به شکل مورد قبولی برای جمع سخن بگوییم و فرصت را از دست داده‌ایم.

هستند کسانی که در تمام عمر نتوانستند یک بار در مقابل دیگران ابراز وجود کرده و صحبت کنند یا خیلی افراد در شرایط عادی برای صحبت با دیگران مشکل خاصی ندارند؛ اما همین که قرار می‌شود از جا بلند شوند و جلوی همان‌ها حرف بزنند، ترس تمام وجودشان را فراگرفته و از حرف زدن بازمی­مانند، چه دلیلی دارد که در اینگونه مواقع نمی‌توانیم مقصودمان را بیان کنیم؟

اینجا این سؤال به ذهن می‌آید که آیا خوب سخن گفتن در جمع‌های کوچک و بزرگ هنری است که استعداد و ذوق ذاتی می‌خواهد ـ بقول معروف باید جَنَمَش را داشته باشی ـ یا مهارتی است که هر انسان هوشمندی در صورت تمایل و پشتکار به آن می‌رسد؛ همچون مهارتهای دیگر از قبیل رانندگی، آشپزی،شنا و …

باید گفت قدرت بیان، یک فن و مهارت اکتسابی است که با تمرین، تکرار و اندکی تلاش در شخص پدیدار شده، قوت می‌یابد. با داشتن این مهارت می‌توان به راحتی عواطف شنوندگان را تحت تأثیر قرار داده، آنان را به اندیشه و عمل واداشت.

امروزه کسی که بهتر سخن بگوید و در فرآیندهای اجتماعی فعّالانه شرکت کند، طبیعتاً از جایگاه بهتری برخوردار خواهد شد. ما برآنیم در این مختصر گفتار با ارائه اصول اوّلیه و راهکارهای ساده در رسیدن به مهارت سخنرانی موفق و اثرگذار، شما را یاری کنیم؛ تابتوانید در جمع دوستان و همسالانتان مثل اعضای انجمن اسلامی مدرسه یا جمع مسؤولان و مدیران و اولیاء مدرسه یا جمع‌های فراگیرتر به بیان نظرات و ایده‌هایتان بپردازید.

  • تعریف سخنرانی:

سخنرانی عبارت است از سخن گفتن یک نفر با یک جمع چند نفره بصورت یک طرفه به منظور تأثیرگذاری در احساسات و عواطف، فکر و اندیشه و رفتار آنان

  • بعضی گونه‌های سخنرانی

معرفی: این سخنرانی کوتاه معمولاً توسط مجریان پیش از سخنرانی اصلی صورت می‌گیرد. ایجاد فضای مناسب و صمیمی، معرفی مختصر سخنران و زمینه‌سازی برای افزایش اعتبار و اطمینان او از جمله وظایف سخنران است.

اهدا‍ء جایزه: در این سخنرانی دستاوردهای فرد مورد نظر، معرفی و برجسته می‌شود تا حاضران چرایی دریافت آن هدیه را درک کنند. بهتر است نوع و ارزش جایزه نیز بیان شود. لحنی شاد و شورانگیز برای چنین نطقی الزامی است.

یاد بود: در این نوع که جهت یاد بود یک شخص یا واقعه خاص ایراد می‌شود. هدف اصلی، معرفی آن شخص یا واقعه و تهییج و برانگیختن افکار شنوندگان است. لحنی حماسی همراه با کلمات ستایش‌آمیز در چنین نطقی پیشنهاد می‌شود.

تشکیلاتی: وقتی برای یک گروه همکار و هم فکر سخن می‌گویید مثلاً در جمع دوستان انجمن، باید ضمن تعهد به اهداف گروه، وظایفتان را به درستی عمل کنید. ضمن آرامش بخشی به کلیه اعضاء و پرهیز از دامن زدن به تنش‌ها، آنها را به مشارکت ثمر بخش دعوت نمایید. لحن سخن جدی، صریح و صمیمانه و امید آفرین باشد و مشکلات پیش رو بزرگنمایی نشود.

به منظور حل یک مشکل: در پنج مرحله باید اقدام کرد:

  1. مشکل یا چالش پیش آمده را تا حد امکان با وضوح و شفافیت تعریف کنید.
  2. به تحلیل مشکل پرداخته و علت‌های وقوع آن را بررسی کنید.
  3. معیارهایی ارائه کنید (خط قرمزها، محدودیت‌ها، امکانات) تا شنوندگان بتوانند راه‌حل‌ها را ارزیابی کنند.
  4. راه‌حل‌های متنوع بیان شود و هر یک را بررسی کنید.
  5. بهترین راه‌حل را با استدلال انتخاب کرده، توضیح دهید و جمع را برای مشارکت در حل مشکل متقاعد کرده به عمل ترغیب نمایید به بیان ساده‌تر، مشکل را نشان داده، توضیح می‌دهیم و راه‌حل ارائه می‌کنیم.

انتقادی: وقتی قصد انتقاد از کسی یا چیزی دارید اول احساس خوب خود را از ویژگی‌های مثبتش بیان کنید و فرصت برای دفاع و توضیح طرف مقابل در نظر بگیرد. به هیچ وجه کاستی‌ها و اشتباهات قبل را به موضوع مورد بحث اضافه نکنید. در بیان کاستی‌ها با احترام و همدردی سخن بگویید و حتماً برای هر مشکلی که پیش آمده یا نقصی که دیده می‌شود راه‌حل عملی پیشنهاد کنید. رعایت انصاف فراموش نشود.

  • شیوه‌‌های سخنرانی
  1. خواندن از روی یک دست نوشته

نطق‌های مهم باید کلمه به کلمه بر اساس یک دست­نوشته دقیق و آماده شده ایراد شود. با اینکه کار آسان به نظر می‌رسد، اما به مهارت زیادی نیاز دارد. بعضی افراد با لکنت صحبت می‌کنند مکث­های نادرست دارند، سریع یا کند می‌خوانند، یکنواخت صحبت می‌کنند در طول صحبت نگاه مناسب به مخاطبین خود ندارند. برای رفع این مشکلات بهتر است قبل از حضور در جمع، متن سخنرانی خود را با صدای بلند تمرین کنید تا مطمئن شوید سخنرانی‌تان طبیعی به نظر می‌آید. در زمینه ارتباط چشمی با شنوندگان‌تان نیز تمرین کنید. از خوانا بودن متن خود مطمئن باشید. با همان صراحت و صمیمت یک سخنرانی معمولی با مخاطبین خود صحبت کنید.

  1. از برخوانی:

بعضی افراد مطالبی را که می‌خواهند بیان کنند همه را حفظ می‌کنند و موقع حضور در جمع از حافظه‌شان بیرون می‌کشند و بر زبان جاری می‌کنند. اگر در نظر دارید اینگونه سخنرانی کنید، مطمئن شوید کاملاً در برقراری ارتباط با حضّار توانمند هستید و سعی نکنید که فقط کلمات را حفظ کنید، سخنرانی که به سقف یا پنجره خیره شود تا آنچه را به خاطر سپرده به یاد آورد، همانند کسی است که به صورت پنهانی دست نوشته‌ای را می‌خواند.

  1. سخنرانی فی البداهه (بدون آمادگی قبلی)

تعداد کمی از افراد حاضرند اینگونه سخنرانی کنند؛ اما گاهی این کار اجتناب ناپذیر است. ممکن است به طور غیر منتظر از شما خواسته شود که در یک کلاس درس، در جمع دوستان، انجمن و … چند کلمه‌ای صحبت کنید، در مواجهه با چنین مواردی نترسید؛ زیرا در آن لحظه کسی از شما انتظار سخنرانی کامل و بی‌عیبی ندارد.

اگر فرصت کافی دارید (در هر چند دقیقه) آنچه به ذهنتان می‌رسد را به سرعت بر روی کاغذ بنویسید. این کار به شما کمک می‌کند آنچه را می‌خواهید بگویید به یاد آورید و شما را از مبهم‌گویی باز می‌دارد. اگر از شما می‌خواهند که برای صحبت به پشت جایگاه (تریبون) بروید. با متانت به سوی آن بروید. نفس عمیق بکشید (بدون اینکه همه ببینید) با دقت به شنوندگان بنگرید سپس صحبت را شروع کنید. اگر در درون خود اضطراف دارید. مهم نیست در حفظ آرامش خود بکوشید و سعی کنید و مطمئن به نظر آیید.

  • مرحله قبل از سخنرانی

در این مرحله چهار اقدام اساسی لازم است:

  1. شناسایی مخاطب:

مخاطب و شنوندة ما دارای روحیه­ها، علاقه‌ها و نیازهایی است که باید با توجه به آنها محتوای سخن را تنظیم کرد. از طرف دیگر مخاطب از جهتِ کمیت و کیفیت نیز متفاوت است؛ ممکن است مخاطب ما عموم بچه‌های مدرسه یا جمع خاصی مثل اعضای انجمن اسلامی یا دوستان بسیج  سازمان جوانان هلال احمر و … باشند. گاهی افرادی با حوصله و با نشاط در مقابلمان قرار گرفته‌اندو گاهی آدم‌هایی بی‌حوصله که از سر ناچاری شنونده سخنان ما هستند. همة این موارد در نوع سخن گفتن ما باید موردتوجه قرار گیرد.

  1. انتخاب موضوع و عنوان:

در انتخاب موضوع هم باید دقت کرد که مورد نیاز او بوده، میل و رغبت او را جلب کند، در عین حال زیبا، جذاب، جدید و ابتکاری باشد.

همچنین در انتخاب موضوع بهتر است به این امور توجه شود.

  • دلیل تشکیل جلسه
  • نیازهای روانی و معرفتی مخاطب
  • مناسبت‌های تاریخی
  • حوادث یا اتفاقات روز و جو سیاسی و فرهنگی جامعه و محل تشکیل جلسه
  1. مطالعه و تأمین محتوا

منابع قابل استفاده در تهیه محتوای سخنرانی عبارت است از: منابع دیداری، شنیداری، مکتوب و اندیشه‌ها و برداشت‌های خود سخنران.

برای تازه‌کارها توصیه می‌شود متن سخنرانی را -که از بخش‌های متنوعی تشکیل شده- نوشته و چندبار مرور گردد. این کار. نکات اصلی و سرفصل‌های سخن را به همان ترتیبی که قصد داریم بیان کنیم، در برگه‌های کوچک یادداشت کرد تا در صورت فراموشی به آنها مراجعه شود.

سخنران خوب باید آگاه، اهل مطالعه و خوش فکر باشد و در زمینه‌های مختلف، آثار برتر را مطالعه کند و از آنها در صحبت­ خود بهره بگیرد. از منابع دینی مثل آیات و روایات و سیره بزرگان دینی گرفته تا کتب تاریخی (اسلام، معاصر و …) و اجتماعی و سیاسی و نیز منابع ادبی بویژه اشعار زیبایی فارسی و حکایات و قصه‌های آموزنده و آمارهای جدید و …

  1. چینش و تهیه نقشه

آدم عاقلی بدون نقشه به ساخت بنا و ساختمانی اقدام نمی‌کند و بدون نقشه و راهنما راه نرفته را به سفر نمی‌رود. سخنران موفق نیز باید از قبل طرح و نقشه‌ای برای سخنرانی خود فراهم آورد که بداند از کجا و به کجا رفته و مخاطب را می‌برد. سخنرانی، سفری هدفدار است و نیازمند نقشه می­باشد. نقشه­ای که با چینش مناسب مطالب، هرچه بیشتر و بهتر ارتباط را با مخاطب ایجاد کرده، اثرگذار باشد.

 

ادامه دارد..

همچنین ببینید

نوجوانی و جوانی پیامبراکرم

باسمه تعالی دوران شیرخوارگی و کودکی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم): گویند پیامبر …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

73 + = 82