خانه / الگوی تعالی / الگوهای قرآنی برای روحانیت اجتماعی [قسمت دوّم]

الگوهای قرآنی برای روحانیت اجتماعی [قسمت دوّم]

حجت الاسلام و المسلمین سید مهدی موسوی

 

ادامه از قسمت قبل..

 

چنانچه روشن شد الگو، مسیر حرکت و نحوه رفتن و تحرک را نشان می هد به عبارت دیگر  چگونه بودن و چگونه رفتن را برای خروج از ایستایی و سکون بیان می کند. از این رو، انسانهایی نیازمند اسوه و قدر شناس الگو هستند که اهل انتظار و قیام و اهل آمادگی و جهاد باشند و الا کسانی که به زندگی یکنواخت روزمره دل خوش کرده اند را چه نیاز به الگو و اسوه.

بنابراین انسان در حرکت و تعالی خود نیازمند الگو است و الگو نیاز راه و روش تعالی و حرکت را می آموزاند.

الگوی دوم شخصیت رسول اکرم(ص) است.

  1. رسول اکرم(ص)

دومین، الگوی علمی و عملی قرآن کریم، وجود نازنین نبی خاتم حضرت محمد مصطفی(ص) است. خداوند متعال می فرماید:

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً(۱)

مهمترین ویژگی­های رسول اکرم(ص) که مورد تأیید خداوند متعال بوده و پیروان واقعی او را نیز با آن­ها توصیف نموده است عبارتند از:

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنْ اللَّهِ وَرِضْوَاناً سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِي الإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمْ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً(۲)

جامعیت و تعادل شخصیتی رسول اکرم(ص) و مومنان راستن در عرصه فردی(ارتباط با خود و خدا) و عرصه اجتماعی(ارتباط با دیگران و اجتماع) از مهمترین پیام های این الگو پذیری است.

مهم‌ترين عنصر در عملكرد پيامبر اكرم(ص) تأكيد بر عنصر محتواي باطني انسان و تربيت انسان‌ها براي رسيدن به سعادت است. رسول اكرم چند كار مهم را هم‌زمان انجام دادند:

۱- ارائه مدل هاي گفتاري و رفتاري به افراد جامعه براساس اصول فطرت و عقل بشر؛

۲- تربيت نيروهاي كارآمد و تأثير گذار در طول ۲۳ سال در مكه و مدينه،

۳- ارائه مدل عملى در تنظيم رابطه مردم و حكومت كه در مدينة‏النبى محقق شد. از جمله آنها: تشكيل سازمان سياسي بر محورهاي مشورت، مشاركت مردم در امورات سياسي و جامعه، ايجاد روحيه مسؤوليت پذيري، تأكيد بر همگرايي و وحدت ميان شهروندان، آزادي فكر و عقيدهبوده است. و همچنين پيامبر اكرم(ص) با مشخص نموودن اهداف دولت اسلامي در جهت تامين سعادت مردم، تامين رفاه، امنيت و استقلال جامعه و دولت اسلامي، زمينه را جهت رشد سياسي، فرهنگي و اقتصادي فرد و جامعه فراهم نمودند.

۴- آگاهي بخشي و پر كردن خلأهاي اعتقادي و بينشي افراد جامعه و ايجاد انقلاب فكري و باطني در درون فرد و جامعه؛

قرآن کریم، با جلالت شأن و رفعت جایگاه برای انبیائ الهی در امور سیاسی و اجتماعی و امر رسالت پیامبر اعظم(ص) را سفارش می کند که همانند حضرت یونس با همه عظمت و رفعت مقام نباشد:

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَى وَهُوَ مَكْظُومٌ (*) لَوْلا أَنْ تَدَارَكَهُ نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ (*) فَاجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنْ الصَّالِحِينَ(۳)

زیرا حضور در عرصه های سیاسی و اجتماعی لوازمی دارد و اخلاق و تربیتی خاص را طلب می کند.

علامه طباطبایی در معنای این آیه می فرماید:

«و معناى آيه اين است كه: اى پيامبر! تو در برابر قضايى كه پروردگارت رانده، كه از راه استدراج هلاكشان كند صابر باش، و مانند صاحب حوت مباش، تا مثل او مالامال از اندوه و غيظ نشوى، و در آخر خداى را به تسبيح و اعتراف به ظلم ندا نكنى، و خلاصه صبر كن و از اين معنا كه مبتلا به سرنوشتى چون سرنوشت يونس و ندايى چون نداى او در شكم ماهى بشوى برحذر باش.»(۴)

 

منابع:

  1. احزاب/ ۲۱٫
  2. فتح/۲۹٫
  3. قلم/۴۸- ۵۰٫
  4. المیزان، ج۱۹، ص۴۰۳٫

 

پایان.

همچنین ببینید

آیه اولی الامر در اثبات ولایت

آیه اولی الامر: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّـهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

8 + 1 =