خانه / تشکل / تاریخچه اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان

تاریخچه اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان

دوره ی اول حیات اتحادیه؛ تأسیس

طبق اسناد معتبر و گواهی تاریخ، انقلاب مردم ایران در راستای حاکم کردن ارزش های الهی و اسلامی و تشکیل حکومت دینی به رهبری امام خمینی بوده است و این واقعیت از درس های حکومت اسلامی حضرت امام در نجف اشرف کاملاً مشخص است. گروه‌های مختلفی در جریان مبارزات علیه طاغوت حضور داشتند ولی این حقیقت بر کسی پوشیده نیست که روح نهضت، اسلامی بود و مردم به خاطر حضور یک مرجع عالیقدر تقلید، یعنی حضرت امام خمینی(ره) مبارزه می‌کردند و سایر گروه‌های حاضر در مبارزات فعالیت محدودی داشته و دارای نقش تعیین کننده‌ در پیروزی انقلاب اسلامی و سرنگونی حکومت طاغوت نبوده‌اند. گروه‌های ملی، سازمان مجاهدین خلق، حزب توده و… از این نوع گروه‌ها بودند که هر چه طرفدارانی نیز داشتند ولی رهبری نهضت با آن ها نبود و نقش تعیین کننده‌ای در پیروزی انقلاب نداشتند.

پس از پیروزی انقلاب، این گروه‌ها درصدد آمدند تا در فضای التهاب موجود در جامعه، انقلاب ملت ایران را به نفع خود مصادره کنند. یکی از اولویت‌های این گروه‌ها، جذب دانش‌آموزان جهت بالابردن آمار طرفداران و استفاده ابزاری از آن ها بود. هر یک از آن ها گروه‌ها و زیر شاخه‌های ویژه دانش‌آموزی تشکیل می‌دادند و با شگردهای مختلف به عضوگیری می‌پرداختند.

این گروه‌ها علاوه بر عضوگیری از دانش‌آموزان برای استفاده ابزاری از آن ها در خارج از مدرسه، برای تأثیرگذاری در داخل مدرسه نیز برنامه‌ریزی می‌کردند. نفوذ در میان نیروهای پیرو خط امام و دامن زدن به تضادها و اختلافات، جدا کردن صف نماز و ورزش، به راه انداختن بحث‌های سیاسی بر علیه نظام، پخش جزوات و کاست‌های مختلف و … بخشی از فعالیت‌های این گروه‌ها در مدارس بوده است.

دانش‌آموزان مؤمن و انقلابی که مبارزه خود را پیش از پیروزی انقلاب آغاز کرده و در راه این پیروزی متحمل رنج ها و مشقت های بسیاری شده بودند ، به منظور حفظ خون شهدای انقلاب و به ویژه شهدای دانش‌آموز تصمیم گرفتند تا به کارهای فرهنگی خود که به صورت فردی در مدارس انجام می‌شد روح تشکیلاتی و مسنجم بدمند. دغدغه ای که منجر به تشکیل رسمی انجمن‌های اسلامی در مدارس شد.

 دانش آموزان مؤمن و انقلابی برای ارتباط مؤثر و کارآمد و ایجاد رویه تصمیم گرفتند برای این انجمن‌ها، اتحادیه‌ای را تشکیل دهند تا بتوانند برنامه های هماهنگ و منسجمی را به صورت ویژه در مدارس مختلف اجرا نمایند. آن ها با استفاده از خرد جمعی در ارتقای برنامه ها و فعالیت ها و توسعه و تقویت این انجمن ها در کل کشور تلاش کردند .

این دانش‌آموزان دغدغه‌ دینی و الهی داشتند و اولاً بدون اذن و اجازه رهبر حکومت اسلامی در صحت کارهای خودشان تردید داشتند و ثانیاً اگر این تلاش ها بدون نظارت و هدایت افرادی مطمئن و بصیر به ثمر نمی نشست  ممکن بود در آینده دچار انحراف شود. چنان که سازمان مجاهدین خلق که هم اکنون از آن ها به عنوان «منافقین»

 نام برده می‌شود و دشمن اصلی انجمن‌های اسلامی و تفکر ناب دینی در آن دوره محسوب می‌شدند به مرور زمان دچار چنین انحرافی شد . لذا تصمیم گرفتند یک تشکل دانش آموزی را با حضرت امام (ره) مطرح کنند.

اعضای مؤمن ، متعهد و انقلابی اتحادیه ی انجمن های اسلامی دانش آموزان به منظور کسب تکلیف در تشکیل این اتحادیه به محضر حضرت امام خمینی ( ره ) شریف یاب شدند .

 ابلاغ تصمیم دانش‌آموزان برای تشکیل «اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان» به حضرت امام خمینی(ره) توسط آیت‌الله امام کاشانی که در آن زمان مسئول تبلیغات اسلامی دفتر امام بودند صورت گرفت. حجت الاسلام حاجیان زاده که یکی از آن دانش‌آموزان بوده‌اند در این زمینه می‌گوید: «زمانی که پیغام به حضرت امام رسید که عده‌ای از دانش‌آموزان  مدارس می‌خواهند اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان را با این ساختار تشکیل بدهند، بعد از دو ساعت خبر موافقت امام به ما رسید که حضرت آیت‌الله امام کاشانی رابط ما بودند. وقتی رفتند ما منتظر ماندیم، وقتی آمدند، از ماشین پیاده شدند و با یک لبخندی فرمودند که امام تایید فرمودند و به بنده گفتند که حمایتشان کنید. یک هزار تومانی از جیبشان درآوردند و گفتند: «این هم از طرف امام برکت کار شما». همان هزار تومانی برکت کار اتحادیه شد و اتحادیه راه افتاد.

بدین ترتیب اتحادیه تشکیل شد و در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ به طور رسمی اعلام موجودیت کرد تا در فضای مدارس به عنوان «اولین تشکل دانش‌آموزی» و «تنها تشکل دانش‌‌آموزی که زیر نظر نماینده مستقیم ولی فقیه اداره می‌شود» حیات طیبه خود را آغاز نماید. فعالیت‌ها زیر نظر نماینده امام خمینی یعنی آیت‌الله امام کاشانی ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۳۶۰ پیش‌نویس اساسنامه اتحادیه تدوین و ساختار تشکیلات شامل نماینده مقام معظم رهبری، کنگره دانش‌آموزی، شورای مرکزی، دبیرکل، دفترمرکزی، اتحادیه استان، اتحادیه شهرستان و انجمن اسلامی مدرسه با شرح وظایف معین به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد. اساسنامه ی نهایی نیز در سیصد و پنجاه و پنجمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ ۳/۵/۷۴ به تصویب رسید.

این افتخار و توفیقی الهی است که تشکل فاخر و نورانی اتحادیه ی انجمن های اسلامی دانش اموزان همواره تحت نظارت نماینده مستقیم حضرت امام و مقام معظم رهبری اداره شده است تا سلامت حرکت انقلابی خود را در طول سال ها حفظ کند. نماینده رهبری در اتحادیه، سیاست‌گذاری، هدایت و نظارت بر تشکیلات را برعهده دارد و حتی در حوزه امور اجرائی، دبیرکل اتحایه پس از انتخاب توسط شورای مرکزی با حکم نماینده رهبری منصوب می‌شود. این اتصال به ولایت ، علاوه بر مصونیت بخشی به حرکت اصیل اتحادیه در برهه‌های مختلف زمانی ، سبب مباهات و افتخار اعضای انجمن‌های اسلامی در سراسر کشور بوده و هست .

آیت‌ا… امامی کاشانی به عنوان نماینده حضرت امام و پس از ایشان آیت‌ا… جنتی به عنوان نماینده مقام معظم رهبری ، همواره منشأ خیرات و برکات مختلفی در اتحادیه شده‌اند . از سال ۱۳۷۹ تا کنون نیز حضور حجت الاسلام و المسلمین حاج علی اکبری منشأ تحول و پویایی گسترده ای در این تشکل مقدس شده است .

دوره ی دوم حیات اتحادیه ( هشت سال دفاع مقدس )

خون پاک و مقدس ۳۶ هزار شهید دانش‌آموز برکت بی پایانی است که منشأ سلامت و پویایی این تشکل نورانی شده است . در ایام دفاع مقدس ، انجمن‌های اسلامی به عنوان تنها تشکل دانش‌آموزی مستقر در مدارس ، کانون حضور دانش‌آموزان مؤمن در عرصه ی ایثار وشهادت بوده است .  خیل عظیمی از مسئولین و اعضای این تشکل نورانی با حضور در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل و تقدیم ۱۵ هزار شهید عضو انجمن اسلامی نمونه ای بی بدیل از تشکل حق را در تاریخ انقلاب اسلامی ترسیم نمودند .

این خون‌های پاک علاوه بر این که حرکت این تشکل ولایی در مسیر آرمان های اسلامی و انقلابی را بیمه کرده است، مسئولیت خطیری را نیز بر دوش پرچمداران جنبش دانش آموزی در مدارس و کادر تشکیلاتی آن نهاده است .

دهه سوم حیات اتحادیه ( فصلی برای شکوفایی دوباره )

این دوره که از سال۱۳۷۹ و با انتصاب حجت الاسلام والمسلمین حاج علی اکبری به عنوان نماینده جدید مقام معظم رهبری مقارن است را می توان دوران شکوفایی تشکیلات و تلاش در راستای بازشناسی هیأت تشکیلاتی در سطوح درون و برون تشکیلاتی و باز آفرینی نقش حساس ومنحصر به فرد اتحادیه در پیکره ی نظام اسلامی دانست. در این دوره اتحادیه کوشیده است با به دست گرفتن ابتکار عمل و ایده پردازی در زمینه تربیت حماسی و جایگزینی تربیت مصون ساز بجای تربیت محدودیت آفرین ،در حد توان خلاء تربیتی ایجاد شده در نظام آموزش رسمی کشور را جبران کند .

در این دوره « نیروسازی» و «جریان سازی» به عنوان دو ماموریت های اصلی اتحادیه تبیین شد .

در فرآیند نیرو ساز ی ،  برنامه های محوری زیر به صورت جدی در دستور کار قرار گرفت .

طرح انسجام با شعار «زبده یابی و زبده پروری» و عضویابی به جای عضوگیری در سطح مدرسه، جهت انتخاب مسئول و معاونین و اعضای فعال ، انتخاب اعضا ودبیر شورای شهرستان ، انتخاب اعضا ودبیر شورای استان، انتخاب اعضای مجمع عمومی و اعضای شورای مرکزی اتحادیه همراه با اردوهای هدفمند مدیران فردا درچهار محور معرفتی ،آموزش تشکیلاتی ، آموزش مهارتی و فوق برنامه با ارسال بسته های آموزشی.

 هیأت انصارالمهدی(عج)  میعاد گاه دانش آموزان، فارغ التحصیلان و پیشکسوتان اتحادیه برای تقویت بعد معنوی فعالیت ها و به منظور ُانس با معارف قرآني و ارتباط با اهل بيت عصمت و طهارت علیهم السلام به ويژه حضرت ولی  عصر (عج) ، که با ترویج و تقویت فرهنگ انتظار و برگزاری اردوهای زیارتی و مسابقات فرهنگی در ایام مذهبی همراه است.

خیمه های معرفت به عنوان کلیدی ترین راهبرد آموزشی اتحادیه در یادگیری معارف دینی اخلاقی که با ارائه ی آموزش های تخصصی ویژه ی مربیان ، تولید و ارسال نشریات و محصولات آموزشی و معرفتی، مطالعه، تحقيق و تشكيل جلسات گفتگو درخصوص مباحث مختلف ديني همراه بوده و بخشی از مأموریت نیروسازی اتحادیه را از طریق ارتقای  سطح آگاهي‌هاي اعضا ، پاسخ گویی به سؤالات و هدايت فكري و معنوي ، دنبال می کرد و جهت ايجاد شبكه   .  كارا و روان در ارتباط خوشه‌اي انجمن‌هاي اسلامي به صورت هفتگی برگزار می گردید

سرگذشت پژوهی شهدای دانش آموز که با رویکرد تربیت حماسی اتحادیه در جهت تقویت فرهنگ ایثار ،

جهاد وشهادت و به منظور آشنايي، شناخت، انس و هدايت طلبيدن دانش آموزان عضو انجمن اسلامی از شهدا در سراسر كشور  اجرا و با برگزاری گنگره سراسری همکلاسی آسمانی به انجام مي‌رسید .

علاوه براین برنامه های محوری ، فعالیت های علمی و درسی (آزمون ها و مسابقات علمی آینده سازان ، جشنواره های علمی و…) وفعالیت های ادبی و هنری (مسابقات ادبی هنری،کتابخوانی،جشنواره های نشریات دانش آموزی و…) و  فعالیت های فرهنگی دیگر از جمله برنامه های نیرو ساز اتحادیه در این دوره بوده اند .

 اعلام آغاز گفتمان جنبش دانش آموزی در ۱۳ آبان ۱۳۸۲  توسط حجت الاسلام حاج علی اکبری در محضر رهبر فرزانه انقلاب و با حضور هزاران دانش آموز منتخب سراسر کشور به عنوان نقطه عطف برنامه های جریان ساز اتحادیه در این دوران و ادوار گذشته بوده است .

در این رابطه می توان از ارتباط با ولایت و دیدار هرساله ی اعضای انجمن های اسلامی با مقام معظم رهبری ، جشن تکلیف سیاسی ، همایش های جهان بدون صهیونیسم و جهان بدون آمریکا، سلسله همایش های چشم انداز ۲۰ ساله (مدرسه۱۴۰۰) ، همایش اندیشه مطهر ، همایش نسل آفتاب و … به عنوان برنامه های موج آفرین اتحادیه نام برد.

 هم چنین حضور موثر در رسانه ها ، ایجاد پایگاه های اطلاع رسانی و تولید نشریه ، انعقاد تفاهم نامه با سازمان ها و نهادها ، تشکیل اتاق دوستی و عضویت در انجمن های بین المللی از ابزارهای مؤثر اتحادیه در مسیر حرکت جنبشی و موج آفرین این دوران قلمداد می شود .

دوره ی چهارم حیات اتحادیه ( تحول )

آسیب شناسی برنامه های اتحادیه در سه دهه گذشته حکایت از تبدیل شدن انجمن اسلامی  به كانون‌هاي فرهنگي فعالي دارد كه صرفاً مجری برنامه‌هاي متعدد و متنوعي است ، بدون آن که نظام بهره‌مندي از اين برنامه‌ها براي مخاطبين مشخص و مطلوب باشد ؛ به نحوي كه بسياري از اعضاي انجمن‌هاي اسلامي به ویژه اعضاي هيأت مركزي  در برنامه‌هاي اصلي اتحادیه نظير خيمه‌هاي معرفت حضور فعال و مستمری نداشته اند . در واقع هر برنامه، جمعي از مخاطبان علاقه مند را تحت پوشش قرار داده بود و هدف مشخصی را در نظام تربیتی اتحادیه دنبال نمی‏کرد ..

دیگر این‏که ، برنامه‏های اتحادیه‏ که بایستی پیوند بین انجمن‏های اسلامی را رقم می‏زد و زمینه ی لازم را برای ایجاد یک شبکه تشکیلاتی منسجم در سراسر کشور فراهم می نمود ، به دلیل عدم مهندسی دقیق برنامه‏ها در کنار یکدیگر و ناهمگونی مخاطبین آن و نیز فقدان یک شبکه ی ارتباطی کارآمد جهت پی گیری اتصال هدفمند و مستمر اتحادیه با انجمن‏های اسلامی و انجمن‏های اسلامی با یکدیگر، به شکل مطلوبی به انجام نرسید .

نتایج حاصل از این بررسی ها موجب شد تا در آغاز دهه ی چهارم فعالیت نهاد مقدس اتحادیه ، مفهومی با عنوان «تحول» از سوی نماینده محترم مقام معظم رهبری به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد . مطالبه ی اصلی ایشان در ایجاد تحول راهبردی از طریق بازخوانی دوباره ی مأموریت های اتحادیه ، یعنی همان « نیروسازی» و «جریان سازی» و با لحاظ نمودن شرایط و مقتضیات زمان در سه محور ، قابل بررسی است .

۱ـ ساختار برنامه ها : ترکیب و ساختار برنامه های اتحادیه ، هوشمندانه ، دقیق ، جذاب و عملیاتی طراحی شده بود که  با رفع اشکالات جزئی و نواقص فرعی در اجرای برنامه ها قابل حل تشخیص داده شد .

۲ ـ محتوای برنامه ها : ارائه ی محصولات محتوایی برای برنامه ها به صورت پراکنده و مقطعی انجام می گرفت و در نهایت یک سیر مشخص و منطقی را نیز دنبال نمی کرد . برای حل این مشکل ، تدوین منظومه ی فکری تربیتی اتحادیه در دستور کار قرار گرفت که به لطف الهی طراحی آن به پایان رسیده و می توان از محصولات اولیه آن بهره مند شد .

۳ ـ مهندسی برنامه ها : عدم چینش صحیح برنامه ها در جهت تحقق ماموریت ها ، ناهمگونی مخاطبین برنامه ها ، عدم وجود شبکه ارتباطی کارآمد بین اتحادیه و انجمن ها و.. از جمله آسیب های این بخش در دوره ی سوم بود. در واقع اتحادیه به دنبال این بود که :

۱ ـ۳ ـ برنامه‏هایش را به لحاظ مخاطب سازماندهی کند. یعنی برنامه‏های عمومی و اختصاصی را از هم تفکیک نموده و نحوه شرکت اعضای انجمن‏های اسلامی را در برنامه‏های اختصاصی و عمومی اتحادیه باز تعریف کند .

۲ ـ ۳ ـ تمرکز برنامه‏ها را از اتحادیه استان خارج نموده و اتحادیه شهرستان را به عنوان مهم‏ترین نقطه اتصال اتحادیه با انجمن‏های اسلامی مورد توجه قرار دهد .

۳ ـ ۳ ـ  ارتباط و اتصال انجمن‏های اسلامی را با یکدیگر برقرار نموده و زمینه ایجاد یک شبکه منسجم و سراسری از انجمن‏ها را فراهم نماید .

۴ ـ ۳ ـ اعضای هیأت‏های مرکزی انجمن‏های اسلامی را در سطح فرامدرسه‏ای (علی‏الخصوص در سطح شهرستان) سازماندهی نموده و هسته‏های وفادار جنبش دانش‏آموزی را شکل دهد .

۵ ـ ۳ ـ آموزش‏های ویژه اعضای هیأت‏های مرکزی انجمن‏های اسلامی را که در سطح فرامدرسه‏ای انجام می‏شد، در شهرستان‏ها متمرکز ساخته و با محتوا و سیر مشخص دنبال نماید .

۶ ـ ۳ ـ در برنامه ‏های آموزشی از هدر رفتن امکانات و فرصت‏ها جلوگیری نموده و ضمن پی گیری هدفمند و منطقی آموزش‏ها؛ با محور قراردادن مربیان در انتقال مفاهیم و معارف، سازماندهی یک‏پارچه شبکه تشکیلاتی را نیز رقم زند .

برای پاسخ به همه این دغدغه ها راه حل ایجاد قرارگاه های مربی محور در سطح شهرستان ها است. قرارگاهی که در آن ،مربیان وظیفه اصلی را در سازماندهی نیروها ،ارتباط با انجمن های اسلامی و آموزش و انتقال مفاهیم و محتوا را برعهده خواهند داشت .

پایان.

همچنین ببینید

اختلاف در انجمن؛ فرصت یا تهدید

هنر اصلی یک انجمن اسلامي موفق در این است که بتواند اختلافات موجود را از …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 58 = 60