خانه / سوالات متداول / اخلاقی / تربیت حسینی فرزندان

تربیت حسینی فرزندان

چگونه فرزندمان را حسینی تربیت کنیم ؟

واقعه کربلا نه یک حادثه بلکه یک دانشگاه بزرگ تربیتی است، واقعه‌ای که بسیاری از آموزه‌های دینی را در بر دارد لذا والدین برای تربیت عاشورایی فرزندان خود باید کارهایی را انجام دهند.

فرزند حسینی

دانش بشری تاکنون توانسته است راه‌های زیادی برای اثر گذاشتن و اثر پذیرفتن در راستای رشد انسانی معرفی کند.

نظریه‌های یادگیری اجتماعی یکی از نظریه‌هایی است که به نقش مشاهده و تقلید و الگوبرداری در یادگیری تاکید می‌کند. طبق این نظریه کودک یا نوجوان بر اساس ویژگی‌های شخصی و با فعالیت خود الگوی معینی را از میان الگوهای مختلف والدین و بزرگسالان انتخاب می‌کند. بر این اساس زمینه‌های محیطی و وراثتی از همان دوران کودکی تا بزرگسالی می‌توانند در رشد شخصیت انسان تأثیرگذار باشند، قرار گرفتن هر شخصی در محیطی سالم، همراه با زمینه وراثتی سالم، شخصیتی سالم را تحویل جامعه می‌دهد و این فرد به نوبه خود می‌تواند نقشی تأثیرگذار بر روی افراد دیگر داشته باشد. لذا توجه به تربیت فرزندان در داخل خانواده و هم‌زمان حضور آنان در محیط‌های اجتماعی مناسب، می‌تواند تأثیر تربیت فرزندان را چند برابر کند.

یکی از مسایل مورد توجه در بحث تربیت فرزندان که متناسب با فرهنگ اسلامی ما است، تربیت دینی فرزندان می‌باشد؛ در این میان واقعه کربلا نه یک حادثه بلکه یک دانشگاه بزرگ تربیتی است، واقعه‌ای که بسیاری از آموزه‌های دینی را در بر دارد، و ما می‌توانیم با الگو قرار دادن جریان عاشورا، گام‌های مؤثری در امر تربیت دینی کودکان و فرزندانمان برداریم. نگاه حضرت امام حسین(علیه السلام) به فرندان خود و فرزندان خواهر و برادر و حتی اصحاب و بالاتر از این در برخورد اولیه با دشمنانش آنهم در بحبوحه جنگ یک نگاه تربیتی بود. و این خود بزرگترین الگو برای والدین می‌باشد. زمانی كه انگیزه و فكر كودك عاشورایی شده و از آرمان‌های حسینی الهام گرفت، در موقعیت‌های مختلف زندگی با ذهن فرد عجین شده و ظاهر می‌شود.

حتماً شما هم قبول دارید که اهل بیت(علیه السلام) در هر مسئله ای پیشتاز و الگو هستند و ما باید از سبک زندگی  آنان در زندگیمان استفاده کنیم. حالا شما می‌توانید از چند نکته ی تربیتی در سیره ی امام حسین(علیه السلام) استفاده کنید:

ابراز محبت به فرزندان

شاید این موضوع نظر شما را نیز به خود جلب کرده باشد که حتی کسانی که می‌گویند ما بچه دوست نداریم، به محض فرزند دار شدن عاشق و شیفته ی آن کودک می‌شوند و حاضرند جانشان را هم برای او بدهند. اما در اصول تربیتی آنچه مهم است ابراز این احساسات و نمایش این محبت‌هاست.

امام حسین(علیه السلام) به عنوان الگویی کامل در تربیت فرزند، با انجام رفتارهایی مانند در آغوش گرفتن، به سینه چسباندن، بوسیدن و حتی به کار بردن کلمات و واژه‌های زیبا سعی می‌کردند تا محبت خود را به فرزندانشان نشان دهند.

عبید الله بن عتبه تعریف می‌کند که روزی نزد امام حسین(علیه السلام) بودم که علی بن حسین(علیه السلام) که در آن زمان  کودک بود، وارد شد. حضرت(علیه السلام) او را صدا زدند و در آغوش گرفتند و به سینه چسبانیدند. میان دو چشمش را بوسیدند و سپس فرمودند: پدرم به فدایت باد، چقدر خوشبو و زیبایی!(۱)

جعید همدان یکی از یاران امام حسین(علیه السلام) می‌گوید: روزی نزد حضرت حسین(علیه السلام) رفتم در حالی که او دخترش سکینه را بر سینه چسبانیده و نوازش می‌کرد. وقتی که وارد شدم، امام به همسرش فرمود: ای خواهر قبیله کلاب!  دخترت را از من بگیر. سپس با من در مورد انواع مردم به گفتگو نشست.(۲)

تربیت با روش بصیرتی

این روش ارزش والایی دارد. بصیرت شناختی است که در مسئله تربیتی فرد باید شناخت صحیح نسبت به مسائل داشته باشد تا بتواند فرزندش را درست تربیت کند لذا، اموری چون شناخت صحیح از انسان، یا زن و فلسفه حجاب او، یا محرم و دلیل عزاداری و هدف امام حسین از قیام در این ماه و… که در صورتی یک مادر یا پدر می‌تواند به کودک خود این مسائل را آشنایی بدهد که خود بر آنها آگاهی و شناخت جامع و کاملی داشته باشد و به تشخیص خود بتواند کودک را نیز شناخت بدهد. بیان اموری چون احکام روابط زن و مرد پس از بلوغ، احکام محرم و نامحرم و تمامی این امور باید اول توسط والدین بررسی و شناخته شود و سپس بر طبق فهم و درک کودک خلاصه شده و به او فهمانده شود.

 قصه گویی به عنوان روشی کارآمد

قصه گویی یک روش بسیار کار آمد در زمینه تربیت کودک محسوب می‌شود و کار تربیت کودک با این عمل(که برای کودک بسیار شیرین است)،بسیار آسان می‌شود چراکه خصوصا کودکان اشتیاقی به نصیحت شنیدن ندارند و اگر این کار را با قصه گویی برای آنها انجام دهیم آنها به شدت تأثیر می‌پذیرند و نیز قصه گویی باعث تفکر کردن کودک می‌شود و کودک ذهن خود را کامل در اختیار قصه‌گو قرار می‌دهد.

 نقش الگویی در تربیت فرزند

دوره كودكی و نوجوانی در تربیت اسلامی بسیار حائز اهمیت است. شکی نیست که اقدام والدین  در شروع وظیفه‌ی تربیت دینی فرزندشان از سنین پایین، کودک را آماده می‌کند که عقیده و ایمان به «الله» تعالی در روانش رشد کند. باید از کودکی زمینه در کودکان برای رشد دین در اذهانشان پایه گذاری شود.

كودكان و نوجوانان در تقلید پذیری شهره اند و آنها بسیاری از رفتار‌ها از طریق تقلید كردن از والدین و دیگران می  آموزند. ثابت شده كودكان و نوجوانان بیشتر از طریق مشاهده از اعمال و رفتار والدین و اطرافیان خود الگو می گیرند و آنها با مشاهده اعمال نیك عبادت و نماز والدین به این كار می پردازند و به تقلید و تكرار آن رفتار‌ها مبادرت می ورزند.

مثلا برخی افراد عبادت و نماز كودكان را برای آنان به منزله سرگرمی می دانند و آن را فاقد ثواب و اجر الهی می دانند در حالی كه چنین نیست و قطعا عبادت در كودكی حسناتی را به دنبال دارد.

پس خوب است كه بدانیم عبادت و نماز خواندن كودكان، آنان را در پیشگاه خداوند مأجور می گرداند و رغبت بیشتری برای انجام عبادت خواهند داشت و از طریق دیگر انجام عبادت‌ها در كودك موجب ملكه شدن آنها می‌گردد و باعث می شود كه در دوران بزرگسالی عبادت را به آسانی و به خوبی انجام دهند اما آنان كه هنگام بلوغ نماز ننموده اند عبادتی نكرده اند بعد از بلوغ انجام این كار برای آنها بسیار دشوار خواهد بود پس اگر بخواهیم كودكان افرادی مفید مومن و نماز خوان باشند باید از دوران كودكی با عبادت و نماز خو بگیرند و این دوره برای آموزش و ترغیب آنان بهترین دوران است.

شادی و تفریح را چاشنی آموزش‌های دینی کنید

لازم است دین و آموزش مسائل دینی(با توجه به روحیه و درک و فهم بچه‌ها) بیشتر فرح بخش و روح افزا باشد تا جدی و غمگین. کودک خود را کمک کنید تا تصور خود را از خلقت جهان نقاشی کند یا به صورت یک داستان درآورد و یا اینکه ذهنیت خود را از بهشت ترسیم کند. می‌توانید بر اساس داستان‌هایی که در این باب وجود دارد نمایشنامه ای ترتیب دهید و بازی کنید. اگر چنین کارهایی را بلد نیستید می‌توانید از سی‌دی‌ها و نوارهای موجود در بازار کمک بگیرید.

پی نوشت‌ها :

۱- کفایة الاثر، ص ۲۳۴; معجم رجال الحدیث، ج ۱۲، ص ۸۲٫

۲- ترجمة الامام الحسن علیه السلام، ص ۱۵۹٫

همچنین ببینید

محرم و نامحرم

در دین مقدس اسلام، روابط زن و مرد، دارای شرائط و احکام مخصوصی است که …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 + 1 =