جمعه , ۱۵ فروردین ۱۳۹۹
خانه / طرح بحث / مدیریت امیال؛ راهبرد اصلی در تربیت (۱)

مدیریت امیال؛ راهبرد اصلی در تربیت (۱)

باسمه‌تعالی

 مدیریت امیال؛ راهبرد اصلی در تربیت (۱)

(بایسته‌های تربیتی در نگاه استاد پناهیان نظام فکری استاد پناهیان)

معاونت پژوهش مرکز فرهنگی تربیتی آینده­‌سازان، روز چهارشنبه؛ ۵/۴/۹۸ در راستای طرح تبیان، با دعوت از جناب حجت‌الاسلام دکتر علی میری، میزگرد تخصصی «بایسته‌های تربیتی در نگاه استاد پناهیان» را برگزار کرد.

حاج‌آقای میری در این نشست، در آغاز با ارائه گزارشی از مجموعه راهیان کوثر بیان داشتند؛ این مجموعه نه ماه معلمان را در شش واحد درسی با ۱۶ سرفصل و ۹۶ ساعت برای حضور در دبستان آموزش می‌دهد. بحث محتوایی با جناب آقای پناهیان هماهنگ شده است. در این مباحث محتوایی از انسان‌شناسی، راهبردهای تربیتی، نقش والدین و نظام تعلیم و تربیت و … ارائه می‌شود.

حجت‌الاسلام میری سپس اشاره داشتند؛ جناب آقای پناهیان نخست از دانشگاه شروع کردند، اما هم‌اینک به مهدها رسیده‌اند و برنامه اصلی ایشان کار کردن بر روی مهدکودک‌هاست.

دکتر میری معرفی الگوی تربیتی موردنظر استاد پناهیان را همراه با مقدماتی دانستند و این الگو را مبتنی بر روایات دوره­‌های هفت‌ساله برشمردند. حدود ۲۱ روایت به مضمون سه دوره تربیتی اشاره دارند که مبنای اصلی استاد پناهیان قرار گرفته است. ایشان برای دبیرستان خیلی صحبت ندارند و تمرکزشان روی دبستان و هفت سال دوم است که انسان تأثیرپذیری بیشتری دارد.

آقای میری در ادامه در مقدمه‌ای انسان شناسانه، ابعاد وجودی انسان را گرایش، علم و رفتار دانستند و در جواب این سؤال که کدام‌ یک از این سه اصل است؟ گفتند؛ حاج‌آقای پناهیان، اصالت را در انسان‌شناسی به گرایش‌ها می‌دهند، به «میل» آنچه باعث ایجاد تغییر در انسان است، گرایش‌ها است و علم چراغ است. دین هم از جنس حب است. نیت هم از جنس میل است. ایشان اثبات مدعای استاد پناهیان را از چهار، پنج طریق ممکن دانستند و به یکی از آن‌ها اشاره کردند.

پس‌ از آن حاج‌آقای میری در راستای بیان مدل تربیتی‌ای که باید در دبستان اعمال شود تا خروجی آن خروجی خوبی شود به یک اصل اشاره داشتند و آن را به‌صورت موضوعی پذیرفتند؛ آن اصل عبارت است از اینکه آموزش‌وپرورش نیاز به تحول دارد. سپس پرسیدند؛ تحول در چه حوزه‌ای باید باشد؟ در معیشت معلم، در ساختار و قوانین و…، در سخت‌افزار و امکانات یا موارد دیگر. استاد پناهیان قائل است رویکرد و نگاه در آموزش‌وپرورش باید تغییر کند تا تحول صورت بگیرد. این، به راهبرد نیاز دارد؛ یعنی راهی که با کمترین هزینه و با بیشترین فایده ما را به مقصد برساند. در مدیریت برای حل مشکل دنبال راهبرد می‌روند نه دنبال راه‌حل؛ اما راهبرد در آموزش‌وپرورش چیست؟

دکتر میری در ادامه پرسیدند: هدف در تعلیم و تربیت اگر موفقیت باشد، خوب است یا نه؟ و ادامه دادند؛ نیازها چیست؟ دو چیز است؛ یک: راه، موانع و هدف یعنی «آگاهی» و دو: عمل متناسب یعنی «اقدام». البته خود کسب آگاهی هم از جنس اقدام است … خلاصه، نقطه عطف بحث، «مدیریت امیال» است، قدرت مخالفت با میل، قدرت مدیریت تمایلات که روانشناسی امروز از آن به هوش هیجانی تعبیر می‌کند. هیجان از سنخ میل است و خودکنترلی یعنی شخص می‌تواند امیال خودش را مدیریت کند. این، در لسان روایات، قدرت نه گفتن به تمایلات نفسانی و مبارزه با هوای نفس نام دارد. روی دیگر این مبارزه مساوی است باتقوا. این واژه فرامذهبی و فرا دینی است. راهبرد اصلی در تربیت یک انسان آن است که او توانمند در مدیریت تمایلات خود بشود.

حجت‌الاسلام میری در اواخر جلسه به بحث از چگونگی رسیدن به راهبرد مذکور پرداختند و اشاره داشتند در نگاه استاد پناهیان، اصل دین اخلاق نیست، خلاصه دین تقواست؛ نظامُ الدّینِ مخالفةُ الهَوی.

ایشان همچنین برای تبدیل راهبرد به راهکار، اصل اساسی کرامت انسان را پررنگ کردند و گفتند در تربیت نباید کرامت انسان زیر سؤال برود. بارزترین شاخصه حفظ کرامت هم مجبور نبودن است. سپس این سؤال را مطرح کردند که تجلی حفظ کرامت در دبیرستان چیست؟

حاج‌آقای میری درنهایت مدل تربیتی در نگاه استاد پناهیان را بر اساس قدرتمندی در مدیریت تمایلات در عین حفظ کرامت دانستند. همچنین به این سؤال پاسخ اجمالی دادند که برای رسیدن به راهبرد مدیریت تمایلات چه باید کرد؟ و موارد زیر را برشمردند:

  1. توجه به بستر زندگی طبیعی: زندگی فاصله‌دار از فضای ماشینی.
  2. توجه به بستر زندگی اجتماعی: وارد کار تشکیلاتی و گروهی شدن.
  3. توجه به تفاوت‌ها: باید پذیرش تبعیض را به خورد دانش‌آموز بدهیم.
  4. ارتباط با خانواده: مربی باید مرتبط با خانواده باشد.
  5. پرهیز از حافظه محوری و فهم محوری.
  6. قوانین و آداب: این، در مدرسه که ادبستان است صورت می‌گیرد و شاه‌کلید مدل تربیتی استاد پناهیان است.
  7. تشویق و تنبیه: لازم است غیر مشخص و غیر فوری باشد.

در این جلسه، پژوهشگران مرکز آینده­‌سازان نیز، پرسش­ها و برداشت­هایی از مدل مطرح‌شده داشتند که به علت ضیق وقت به تعداد کمی از آن‌ها پرداخته شد و بحث بیشتر به جلسات آتی موکول شد.

و من الله التوفیق و علیه التکلان

همچنین ببینید

نامه ای به مادرم فاطمه زهرا (سلام الله علیها)

نامه ای به مادرم فاطمه زهرا (سلام الله علیها) مثل همه نامه‌ها، اول سلام. راستش …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

5 + 3 =