دوشنبه , ۳۰ دی ۱۳۹۸
خانه / توصیف آثار علمی(قبس) / توصیف مقالات / آسیب‌شناسی تربیت دینی در حیطه فردی از منظر نهج‌البلاغه

آسیب‌شناسی تربیت دینی در حیطه فردی از منظر نهج‌البلاغه

بسمه تعالی

فرم توصیف آثار علمي معاونت پژوهش‌های مرکز علمی فرهنگی آینده‌سازان

معرفي اثر علمی

عنوان اثر: آسیب‌شناسی تربیت دینی در حیطه فردی از منظر نهج‌البلاغه

نوع توصیف: مقاله               پدیدآورنده: صدیقه کاویانی و دیگران

معرفی اجمالی پدیدآورنده: دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه آزاد اصفهان

اطلاعات نشر: دو فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، س ۲۷، ش ۴۲، بهار ۱۳۹۸، صفحات ۵-۲۶، دانشگاه امام حسین (علیه‌السلام)

توصيف اثر

موضوع و مدعای اصلی:

· آسیب‌شناسی تربیت دینی در حیطه فردی از منظر نهج‌البلاغه

ادله اصلی:

· توصیف و تحلیل سخنان حضرت در نهج‌البلاغه

کلید واژها: تربیت دینی، آسیب‌شناسی تربیت دینی، حیطه فردی، نهج‌البلاغه

گزارش گزیده محتوا:

الف: مقدمه و بیان مسئله

· تربیت دینی ضرورت دارد.

· برای تربیت صحیح دینی احتیاج به الگوهای مطمئن داریم.

· ارائه دیدگاه‌ها و سیره تربیتی امیرالمؤمنین که سرآغاز امامت است امری ضروری و منطقی است.

· پژوهش‌های مختلفی در این زمینه نگاشته شده‌اند اما هیچ‌کدام با تکیه‌بر مبنای تربیت علوی در نهج‌البلاغه نیستند.

ب: مبانی نظری

۱) آسیب‌شناسی تربیت دینی

– مطالعه آفات و آسیب‌های که در روند تربیت متربیان رخ‌داده است.

– اگر آسیب‌شناسی انجام نشود گاهی به گریز از دین می‌انجامد.

۲) آسیب‌شناسی تربیت دینی در حیطه فردی از منظر نهج‌البلاغه

– در رویکرد تربیتی اسلام فرد از ارزش و اهمیتی به میزان یک جامعه برخوردار است.

– به‌جرئت می‌توان گفت تمام سخنان تربیتی حضرت علی علیه‌السلام بر محوریت تربیت دینی فردی استوار است.

· آسیب‌های وارده بر تربیت فردی از دید امام علی علیه‌السلام

۱- عقل‌گرایی

– نفی عقل‌گرایی محض.

۲- سطحی‌نگری

– قشری گری و بی‌توجهی به فهم عمیق معارف.

۳- کمال‌گرایی افراطی

– افراط در عبادت و خروج از اعتدال.

۴- ظاهرسازی

– نفی ریا و تظاهر.

۵- خرافه پردازی و بدعت

– نفی تحریف حقایق دینی و نشان دادن صورت نازیبا از دین.

۶- سهل‌انگاری

– سستی ورزیدن در عمل به دین.

ج: راهکارهای موجود در نهج‌البلاغه جهت آسیب زدایی از تربیت دینی

۱) سهل گیری

· برای برطرف کردن آسیب کمال‌گرایی غیر واقع‌گرا و افراطی.

۲) حق باوری

· برای جلوگیری از آسیب خرافه و بدعت.

۳) عقل ورزی

· در مقابل عقل‌گرایی و سطحی‌نگری.

۴) ایمان و عمل صالح

· در برابر ظاهرسازی و سهل‌انگاری.

د: نتیجه‌گیری و پیشنهادها

· مطالب قبل دوباره ذکر شد بدون دادن پیشنهاد.

نقد اثر

الف) نقد محتوایی: (شفافیت مدعا، اتقان استدلال‌ها، اعتبار استنادها، پاسخ به اشکالات و شبهات، ایجاز و اطناب…انگیزه آفرینی و …)

· کلیت و قطعیت سخن ص ۹ «البته به‌جرئت می‌توان گفت تمام سخنان تربیتی حضرت علیه‌السلام بر محوریت تربیت دینی فردی استوار است.» محل تردید جدی است.

· در بحث عقل‌گرایی عنوان و همچنین استناد به روایات دقیق و تمام نیست.

· در کل به چند فراز محدود و گزینشی از نهج‌البلاغه استناد کرده است که نمی‌توان نظر کلی و جامعی از آن استخراج کرد.

· در بحث کمال‌گرایی افراطی ایشان دچار خلط میان ساحت گرایش و رفتار و نیز هدف تربیتی و استعداد متربی شده‌اند و کمال‌گرایی به‌افراط در عبادت و مانند آن معنا کرده‌اند.

· استنادات برای سهل گیری و عدم افراط در عمل، مرتبط با بحث نیست. (بر مردم آسان بگیر تا خدا بر تو آسان بگیرد).

· به‌طورکلی محتوا اخص از مدعا و درعین‌حال در برخی موارد نیز دچار اشکال در استناد است.

ب) نقد ساختاری: (انسجام و سیرمنطقی، تطبیق عناوین اصلی و فرعی و …)

نحوه استخراج و استقصا آسیب‌ها مذکور از نهج‌البلاغه روشن نیست. ایشان همه نهج‌البلاغه را بررسی نکرده است.

همچنین ببینید

تربیت اخلاقی کودکان در دوره سیادت از منظر اندیشمندان

باسمه‌تعالی فرم توصیف آثار علمي معاونت پژوهش‌های مرکز علمی فرهنگی آینده‌سازان معرفي اثر علمی عنوان …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 32 = 33