شنبه 9 ارديبهشت 1396
2 شعبان 1438

امیر مومنان علیه السلام: مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَلْيَبْدَأْ بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيْرِه‏;

آن كه خود را پيشواى مردم سازد پيش از تعليم ديگرى بايد به ادب كردن خويش پردازد. (نهج البلاغه)

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

 

 

 

حيا و عفت امري فطري است و ا خلقت هر انسانيآميخته شده ب است و از مختصّات انسان است.

 نقش غیرت در احیای حیای اجتماعی

 

«يا أَيهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِيکُمْ ناراً وَقُودُهَا النّاسُ وَ الْحِجارَةُ عَلَيها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يعْصُونَ اللّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يفْعَلُونَ ما يوءْمَرُونَ؛  اي کساني که به خدا و رسولش ايمان آورده‌ايد! خود و خانواده‌تان را از آتش دوزخي که خود مردم و سنگ‌ها، هيزم و آتش آن است، حفظ کنيد که مأموران آتش، فرشتگاني بسيار سخت دل مي‌باشند که هرگز نافرماني خدا نمي‌کنند و آنچه به آنها گفته مي‌شود، فورا انجام مي‌دهند.»

حيا و عفت امري فطري است و ا خلقت هر انسانيآميخته شده ب است و از مختصّات انسان است. هر بچّه‌اي که به دنيا مي آيد، از نظر دروني نهاد او حيا و پرده‌داري است نه پرده‌دَري و بي‏شرمي؛ و همان پرده‌داري موجب مي‌شود که به طرف فعل قبيح و زشت نمي‌رود. يکي از ارزش‌هاي مهم اخلاقي که موجب حفظ حیا در زندگي انسان مي‌شود و باعث کسب عزّت و آبرو و شخصيت ممتاز مي‌گردد، خصلت غيرت است. غيرت از صفات برجسته و کليدي است که موجب جلوگيري شديد از تجاوز بيگانه به حريم استقلال و عزّت و ناموس شده، و باعث پيدايش ارزش‌هاي ديگري مي‌شود که هر کدام در جاي خود تکميل کننده هويت و شخصيت انسان مي‌گردند، و ره گشايي براي کسب آزادي، عفّت، استقلال و عزّت جامعه و فرد خواهند شد، و در بسياري از موارد عامل تحصيل افتخارات عظيم شده که با نبودن آن، دستيابي به چنان افتخاراتي امکان پذير نيست. در حقيقت خصلت غيرت همچون يک پليس مخفي هشيار و بيدار در روح و روان انسان، مراقب مرزها و حدود و خط قرمزها است، و انسان را به نظارت قاطع در اين راستا وا مي‌دارد، تا به پاسداري و نگهباني از حريم‌ها بپردازد. استاد مطهري مي‌نويسد:

«غيرتمند کسى است که نگاهدار عصمت و آبرو و شرف و عزت است و از قبول اهانت بر عرض خود ابا دارد.» 

يکي از مهم‌ترين و پر تأثيرترين اقسام غيرت، غيرت‌ورزي براي حفظ حريم حیا در جامعه مي‌باشد و ضد آن بي‌بند و باري و افسار گسيختگي ناموسي و انحرافات و آلودگي‌هاي جنسي است.

قرآن‌كريم، سبب اصليِ علاقه، محبت و مهر قلبي بين دو همسر را، خواست و ارادة الهي مي‌داند؛ كه با هدف به وجود آوردن محبت و دوستي، سكونت و آرامش در كنار يكديگر، توليد نسل، برآورده شدن نيازهاي عاطفي، روحي و رواني، تشكيل خانواده، تكميل يكديگر، سر و سامان دادن به امور زندگي و حتي مالي و... اين انس و علاقه را، در وجود انسان‌ها و زن و شوهر قرار داده است: 

«وَ مِنْ ءَايَتِهِيَّ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوََجًا لِّتَسْكُنُوَّاْ إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذَ َلِكَ لاَ ئَيَتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ؛  و از نشانه‌هاي او اين كه همسراني از جنس خود شما براي شما آفريد، تا در كنار آن‌ها آرامش يابيد، و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد، در اين نشانه‌هايي است براي گروهي كه تفكر مي‌كنند.»

از آنجا که خانواده يک نهاد اجتماعي است همواره مورد تهديد داخلي و بيروني است و عوامل متعددي وجود دارد که بنيان اين بنيان اصيل اجتماعي را مورد تعرض قرار مي‌دهند. هرقدر خانواده دچار تزلل شود، سرنوشت جامعه در معرض خطرها و مشکلان افزون تري خواهد بود. لذا سرنخ تمام آسيب‌هاي اجتماعي را بايد در خانواده جست و جو کرد. سلامت جامعه وابسته به سلامت خانواده و سلامت خانواده نيز تحت تأثير عوامل متعددي است و چنانچه اين عوامل ناديده گرفته شود، رضايتمندي کامل از زندگي زناشويي براي زوجين حاصل نخواهد شد.

زنان و مردان از نظر نوع استفاده از مکانيزم‌هاي دفاعي متفاوت هستند و از نظر شخصيتي زنان با جمال و تجمّل خويش، عنصري فعّال، تأثيرگذار بر مردان هستند و اعتماد به نفس کمتري دارند. در هر حال نمود عاطفي زنان بيشتر از مردان است.  

مردان نياز دارند که مورد اعتماد همسرشان قرار گيرد و در مقابل زنان بيش تر نيازمند به مراقبت از سوي همسر خويش هستند و براي انجام کارها و تصميم گيري‌هاي خود به حمايت او احتياج دارند. 

غيرت ناموسي، حس دروني است که آفرينش براي محافظت و نگاهباني از حريم خانواده و پاسداري از نسل، در وجود مرد نهاده است.

مرد، پاسدار حرمت و کرامت زن است و زمينه‌ساز اين پاسداري و حراست از نواميس، ويژگي غيرت و مسئوليتي است که خداوند در مردان قرار داده است. هرچه مرد بر کمالات انساني خود بيفزايد، بر معرفت و غيرت او نيز افزوده مي‌شود.

در اين نگاه، مرد بايد همچون حصاري زن را در حمايت و مراقبت قرار دهد. اين حالت بايد هم در مراقبت نسبت به عفاف و پاکدامني زن باشد و هم در توجه به نيازهاي عاطفي و جنسي او باشد. توجه مرد به عفاف همسر خويش شرط اوليه حفظ حريم خانواده و حفظ سلامت اخلاقي آن است. حالت غيرت مرد اثر ديگري نيز در روحيه رفتار زن دارد، به اين صورت که در او احساس امنيت و اعتماد در پناه شوهر به وجود مي‌آيد که يک احساس لذت‌بخش و مطلوب براي اوست و در افزايش عشق و محبت وي به شوهر، مؤثر است. بنابراين مرد تکيه گاه زن است، مرد موظف است از حرمت و کرامت بانوي خويش دفاع کند و يک لحظه از ارزش و کرامت بانوي خويش غافل نشود.

غيرت مرد نسبت به همسرش در گام اول به معناي حمايت از اوست به گونه‌اي که هيچ گونه جسارت و اهانتي به همسرش را تحمل نکند. مرد غيور هرگز حاضر نمي‌شود زن و فرزندانش در سختي باشند و او در آسايش و آرامش، غيرت مرد نسبت به همسرش از آن جهت است که زن حريم زندگي مرد به حساب مي‌آيد و مرد نمي‌تواند اجازه دهد که حريم او شکسته شود به طور متقابل وظيفه‌اي هم به نام متوجه بانوان است به اين معنا که غيرت و حيا در کنار هم معنا مي يابد و يکديگر را تکميل مي‌کند.

امير مؤمنان عليه السّلام فرمود: 

خداوند تبارك و تعالى دشمن مى‏دارد، مردى را كه به خانه‏اش هجوم آورده‏اند، و او دفاع نكند.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

گنجینه

  همزمان با آغاز ماه مبارک رمضان و با توجه به برنامه های تابستانه قرارگاه های دانش آموزی، انتشار ...
طرح درس این هفته: «ضرورت انس با قرآن کریم» این طرح درس با هدف ارتقاء انگیزه نوجوان در زمینه انس ...

نشریه

اندیشه

    جهالت و بدعت‌، دو عنصری است که در زمان قیام حسینی و مهدوی فراگیر می‌شود و مبارزه با ...
  اهداف منظومه‌ی فکری تربیتی نوجوانان این بحث و این پژوهش که با عنوان منظومه‌ی فکری و ...