تعلیم و تربیت مفید و متناسب با نیاز جامعه

نشریه: پژوهش های اجتماعی اسلامی

موضوع مقاله: تعلیم و تربیت مفید و متناسب با نیاز جامعه 

نویسنده: مهدی پژوهنده

Ÿ       مقدمه: نگاهی به اهداف تعلیم و تربیت

§        عدم توانایی نظام های غرب و شرق فارغ از همه فن آوری ها برای رهاندن انسان از خوی توحش

§        مکتب انسان ساز اسلام متولی دو هدف

۱-     عمران و آبادانی زمین .

۲-     برشوراندن عقل های خفته به منظور دریافت آگاهی های لازم.

   مقدمه: نگاهی به اهداف تعلیم و تربیت

§        عدم توانایی نظام های غرب و شرق فارغ از همه فن آوری ها برای رهاندن انسان از خوی توحش

§        مکتب انسان ساز اسلام متولی دو هدف[۱]:

۱-     عمران و آبادانی زمین .

۲-     برشوراندن عقل های خفته به منظور دریافت آگاهی های لازم[۲].

á کار انبیاء صرف تعلیم مطلق حتی مطلق تربیت نیست بلکه تعلیم + تربیت خاصی است که سعادت دنیا و آخرت را به همراه دارد

 

Ÿ       بخش اول: راهکارهای اساسی در تعلیم و تربیت اسلامی

§        رویکرد به عقل: مربی و معلم با احاله بر جنبه نظری و عملی عقل در هنگام آموزش و تربیت به هر دو بخش توجه کرده و در ضمن آموزش امور نظری به پرورش عقل عملی اهتمام دارد[۳].

§        کاربردی بودن[۴]:              

w       تعریف:ارائه دانش هایی که به هنگام آموزش بتواند خوب کار کردن را در میدان عمل بیاموزد و در میدان مشکلات کاربردی باشد.        

w       الزامات:                 

v      ضرورت سنخیت میان دانش و فراگیر.

v      ضرورت بهره مندی از آزمایشگاه در آموزش

§        تناسب دانش و نیاز جامعه: توازن منطقی میان تئوری و عمل موجب افزایش مفید جنبه کارکردی دانش

 

Ÿ       بخش دوم: رویکرد روش مباحثه ای در تعلیم و تربیت:

§        تعریف: مباحثه به معنای کاوش و به وجه کنش طرفینی و متقابل

§        انواع مباحثه:                    

w       مباحثه فراگیران با یکدیگر برای فهم بیشتر درس ها (روش مباحثه سطوح حوزه):

v          مزایا:

۱-     فهم بهتر مفاهیم.

۲-     چشیدن حلاوت علم توسط متعلم

w       فراگیری به نحو رفت و برگشتی میان استاد و فراگیران (روش درس خارج):

v      مزایا:

۱-     قابل تعلیم و توسعه آن متناسب با سن فراگیران در تمام مقاطع تحصیلی نظام آموزشی.

۲-     شیوه توسعه یافته در جهان[۵]

 

§        راهبردهای اجرایی روش مباحثه ای:           

w       عدم اهتمام به متن آموزش ثبت شده (سبک کتاب آزاد): تهیه سیاهه ای از کتب منبع مبتنی بر نیاز فراگیران توسط استاد برا ارائه به فراگیران در صورت نیاز

w       مربی واجد مطالعات عمومی باید به مراحل اجرایی کار آگاه باشد.        

w       ضرورت دوره توجیهی برای معلمان

w       ضرورت فضای صمیمی میان استان فراگیر و فراگیر- فراگیر برا یانتقال اعتماد به نفس در ارائه مفاهیم.

w       (نکته اخلاقی: فراگیر از منظر استاد باید دانایانی با اطلاعات غیر منظم تلقی شود)

w       محتوای آموزشی باید مناسب ترین نسبت به حال و آینده فراگیر باشد         

w       ضرورت نیاز سنجی در حوزه محتوایی مخاطب

w       عمل، آزمایش، تمرین در حین آموزش بایستی همراه با نکات و موارد باشد.

w       قالب آموزش: روش حل انتاجی مساله و تفکر منطقی

w       روش کلاسداری: بحث دست جمعی، پرسش و پاسخ و مشاوره عمومی در یافتن پاسخ (متکلم مع الغیر)

w       ضرورت توجه استاد به امتیاز هوش مخاطب امروزی در تولید دانسته های متناسب با نسل بعد

w       اهتمام به “برنامه نظم آزاد” در برنامه ریزی تحصیل مبتنی بر انعطاف، تجربه استاد و تشخیص ضرورت موجود

w       هدف: تعلیم و تربیت وسیله خود و بالا بردن “عاملیت فراگیر” در تحصیل



[۱]نهج البلاغه خطبه اشباح

[۲]“لیثیروا لهم دفائن العقول”

[۳]مطهری. تعلیم وتربیت در اسلام ص ۳ و ۵

[۴]نهج البلاغه حکمت ۱۰۴ و ۳۵۸

[۵]مقام معظم رهبری: شیوه انتخاب آزادانه استاد، اشکال گرفتن به استاد، فکر کردن، مطالعه و پرهیز از حفظ صرف مطالب، مباحثه، احترام به استاد و رعایت حقوق متقابل استاد و شاگرد از روش های صحیح و سنتی رایج در نظام تعلیم و تربیت حوزه هاست که رهبر انقلاب برای ایجاد تحول در حوزه بر تقویت آن تاکید کردند. ۱۳۸۹

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا