عالمان دین و امنیت اجتماعی در تاریخ معاصر

نشریه: حوزه

موضوع مقاله: عالمان دین و امنیت اجتماعی در تاریخ معاصر 

نویسنده: سید حسین همایون مصباح

Ÿ        پرسشهای اساسی:            

§        امنیت اجتماعی چیست؟

§        کارکرد عالمان در فراهم سازی و عینیت دهی به امنیت اجتماعی کدام است؟

          پرسشهای اساسی:            

 

§        امنیت اجتماعی چیست؟

§        کارکرد عالمان در فراهم سازی و عینیت دهی به امنیت اجتماعی کدام است؟

Ÿ       تعریف امنیت اجتماعی: فرایندی است که عاملات و کنش گران (بالفعل و بالقوه) اطمینان خاطر و رضایت نسبت به وضعیت کنونی و آتیه هویت و حیثیت فردی و جمعی خویش داشته و نیز ظرفیت و توانایی تولید، حفاظت و استمرار بخشیدن به تمامی تلاش ها و دستاوردهای هویت و حیثیت ساز را در زمینه های گوناگون در رویارویی با تهدیدها و بازدارنده های درونی و بیرونی دارا باشند.

Ÿ        نقش عالمان دین در فراهم سازی و عینیت دهی به امنیت اجتماعی در دو ساحت:                            

§        مولفه های نرم افزاری

§        مولفه های سخت افزاری

§         مولفه های نرم افزاری  :                                                                                                                 

w       تقویت و حمایت از سرمایه اجتماعی: 

v      تعریف: شبکه ی از ارزشها، رفتارها، هنجارها  و نهادهای است که آستانه و اندازه همکاری و همبستگی را  میان افراد افزایش و توان جوعی جامعه را در استفاده از منابع و امکانات در راستای رسیدن به اهداف مشترک تولید و توسعه داده است.

 

v      کارکرد: نقش علما در مسیر توسعه اجتماعی از مسیر سرمایه اجتماعی :     

 

ü      بازشناسی و توجه به سزاوارترها

 

ü      تبلیغ و اجتماعی سازی ضرورت ها

 

ü       تبیین مفاهیم و هنجارها و قواعد با کارکرد ایجاد اعتماد و همبستگی اجتماعی

 

v      مصادیق:        

 

ü      هنجارها و نهادها (رسمی مانند قانون و غیر رسمی مانند تولید همبستگی ملی):  

 

£      عملکرد علما در دوره قاجار :  قانونگذاری شرعی (شیخ فضل الله)و قانونگذاری شرعی و عقلی ( میرزای نائینی):  

 

£      نمونه فعالیت ها:                  

 

³       روشنگری و تحلیل شرعی و قانونی مشارکت زنان در مسائل سیاسی و اجتماعی

 

³       تبیین شرعی و قانونی حقوق نمایندگان مجلس 

 

³       تبیین جایگاه دولت در فرهنگ اسلام

 

³       ارزیابی اصل مساوات

 

³       تصحیح نظام مالیات

 

³       اصلاح نظام ارباب رعیتی و اقتصاد کشاورزی

 

ü      ارزشها :          

 

£      تعریف: ارزشهای اسلامی اعم از مادی و معنوی، معرفتی ، رفتاری موجب استحکام و گسترش همبستگی اجتماعی مانند تبعیض زدایی، صداقت، تعاون ، وفاداری، عدالت گستری، خدمت به خلق، محبت، نفی بردگی،

 

£      مصادیق : جنبش ضد استعماری، اقتصادی و   فرهنگی سید جمال الدین اسد آبادی،‌نهضت مشروطه به رهبری عالمان حوزه ، انقلاب به رهبری امام خمینی

 

ü      باورهای فراگیر و مشترک:‌                 

 

£      تعریف: ایدئولوژئی اسلامی: آنچه موجب همبستگی مسلمانان شود مثل اندیشه توحید، امت اسلامی‌، تقریب مذاهب، تمدن اسلامی

 

£      مصادیق:               

 

³       حضرت امام: وحدت شیعه و سنی، امری فطری

 

³       ایت الله سیستانی : خنثی کردن سیاست های تفرقه انگیزانه دشمنان در عراق

 

³       شهید صدر : دفاع از حکومت اهل سنت مبتنی بر اسلام، وظیفه هر شیعه و سنی

 

³       ابوحنیفه: فتوا بر وجوب جهاد همراه با نهضت های علوی شرکت در جهاد همراه با علویان

 

³       سیره علما: دشمن ستیزی علما علیه دشمنان شیعه و سنی

 

³       سید حسین بروجردی : تاسیس دارالترقیب اسلامی

 

w       مبارزه با اندیشه های انحرافی و تفرقه افکنانه                

 

v      اهداف اندیشه:              

 

ü      ارائه ناکارآمدی دین اسلام

 

ü       ایجاد رعب و آشفتگی

 

v      مصادیق: شیخیه، باطنی گری، بابیت، بهائیت موعودگرایی دروغین، جریانهای الغاطی مدرن

 

v       مصادیق مبارزه علما:                    

 

ü      نگارش کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران در مقابل  شگرد آریایی گری و زردشتی گری استعمار انگلیس در ایران

 

ü      آگاه سازی مردم نسبت به افکار صوفی گری توسط علامه نراقی و میرزای قمی

 

ü      مبارزه همه جانبه با افکار شیخیه توسط علامه گروسی، مرحوم بهبهانی ، شیخ مرتضی انصاری

 

w       پرورش نیروی انسانی کیفی:              

 

v      تعریف:  ترکیبی از سلامت روحی و جسمی ، فکری ، آموزشی، خرد ورزی مهارتهای ارتباطی و کلامی

 

v      عملکرد علما در سه حوزه :              

 

ü      اخلاق و معنویت:                    

 

£      نقش کتاب معراج السعاده

 

£      بیان اندرز و وموعظه در قالب داستان

 

ü      آموزش:       

 

£      ارائه طرح مدرسه دارالفنون توسط روحانیت و تاکید علامه طباطبایی به طلاب در یادگیری زبان خارجه وحقوق بین الملل

 

£      بهره مندی از آموزش های نوین

 

ü      بهداشت و روان : تاسیس درمانگاه ها و بیمارستان ها

 

§        مؤلفه های سخت افزاری:

 

w       اقدام ایجابی(سازنده، زیرساختی و فرایندی در حوزه صنعت، اقتصاد  و حمل و نقل) :

 

v     

در گروه فراهم ساختن زیرساخت های صنعتی تولیدی، اقتصادی،مالی ،فرایند سرمایه گذاری و کارآفرینی

 

 

تعریف :                      

 

ü     
داشتن اشتغال و امنیت شغلی

 

ü      توزیع منصفانه درآمدها                                    

 

ü      وجود درامد پایه و بسنده بر هزینه های مهم

 

v      مصادیق :              

 

ü      گسترش راه آهن (تاکید حاج ملا صادق مجتهد)

 

ü      احیاء و بازنگری در موقوفات، خراج، زکات، خمس ، اصلاح نظام مالیاتی، تقسیم اراضی زراعی ، بهره برداری از روش های بهینه آبیاری و….

 

ü      شرعی و ضرو.ری بودن پرداخت مالیات(سید حسن مدرس)

 

ü      همسویی نظام مالیات با شرع از منظر میرزای نائینی

 

w       اقدام سلبی و بازدارنده :                        

 

v      مبارزه علیه استکبار و استعمار، اشغال و تجاوز بیگانگان

 

v      تحریم کالاها و پاره ای از معاملات اقتصادی( حکم به حرمت استفاده از تنباکو توسط میرزای شیرازی=ورشکستگی یک کمپانی بزرگ خارجی)(تحریم کالاهای خارجی و غربی توسط آقای نجفی در عصر قاجار = نابودی کاردار سفارت انگلیس در تهران)

 

v       ممنوعیت تصرف و فروش اراضی برای مستکبران و متجاوزان (تحریم فروش اراضی فلسطین به یهودیان توسط محمد حسین کاشف الغطا)

 مبارزه مسلحانه(قیام امام و پیروزی انقلاب) 

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا